ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

.


Του Δημήτρη Καραλή
«Αργία, μήτηρ πάσης κακίας»


Βλέποντας κάποτε ο ρώσος συγγραφέας, Λεω Τολστόι, στο πρωινό του περίπατο ένα καυκάσιο γεωργό να οργώνει το χτήμα του τραγουδώντας, κοντοσταμάτησε λιγάκι να το ρωτήσει από περιέργεια. ‘Πατριώτη…………….λεει, εάν ήξερες σίγουρα ότι θα πέθαινες απόψε, τι θα ‘κανες την υπόλοιπη μέρα; Α……… θα συνέχιζα το όργωμα μέχρι το σούρουπο, του απάντησε κεφάτα. Για κοίτα ευτυχία……………! μουρμούρισε ο Τολστόι, τόσο πολύ αγαπά τη δουλειά του, π’ ακόμα και το θάνατο όταν πλησιάζει δεν φοβάται! Οι πεταλούδες που ζούνε περίπου δυο εικοσιτετράωρα, δουλεύουν κι αυτές ασταμάτητα πετώντας απ’ ανθό σ’ ανθό, αφήνοντας αμέτρητα αβγά μέχρις ότου ξεψυχήσουν. Σίγουρα κάποια ύψιστη ευτυχία πρέπει να φέρνει η εντατική απασχόλησης για ν’ αγαπιέται τόσο στοργικά…!

Παρατηρούμε και τα μικρά παιδάκια να κινούντε ασταμάτητα όταν είναι ξυπνητά. Πηδάνε, παίζουν, χορεύουν, φωνάζουν, μιμούντε, κλαινε και ξεκαρδίζονται στα γέλια με το παραμικρό. Ότι κινείται στη φύση είναι ζωτικότερο και δεν μουχλιάζει η σκουριάζει γρήγορα, ούτε κι αρρωσταίνει τόσο εύκολα. Τουναντίον, οι ακίνητες πέτρες, τα ξεχασμένα εργαλεία και οι αργόσχολοι συνάνθρωποί μας, μουχλιάζουν, σκουριάζουν και φθείρονται γρηγορότερα. Όλα στη γη και στο σύμπαν κινούντε διαρκώς. Βρύσες, ποτάμια, αγέρας, σύγνεφα, άστρα, πλανήτες, ηλιακά συστήματα, γαλαξίες και φεγγάρια, τρέχουν και γυρίζουν σαν τη σβούρα χωρίς ξαπόσταμα.

Κάθε υγιής άνθρωπος αρέσκεται να κινείται δημιουργικά, σαν τα εργατικά μυρμήγκια και μελίσσια, διότι έτσι μόνο νοιώθει σωματικά υγιής και κοινωνικά προκομμένος. Ο Πλάτωνας έλεγε, ποτέ μην εξασκείτε το νου σας μοναχό του, αλλά πάντα με το σώμα σας αντάμα. Σαν τα δίδυμα σιαμαία, όπου θα πάει το ένα, και τ’ άλλο υποχρεωτικά τ’ ακολουθεί. Τι πολύτιμο πράμα που ‘ναι η εντατική απασχόλησης.! Αλλά και τι καταστροφική συνήθεια είναι η χρόνια τεμπελιά.! “Idle mind, devils garden” ( Ο τεμπέλικος νους είναι ο κήπος του διαβόλου) λένε οι Εγγλέζοι. Όταν το σώμα και ο νους δεν κινούνται δημιουργικά, τότε αρχίζουν να ψάχνουν για περίσσια τροφή κι άλλες βλαβερές συνήθειες. “Too much leisure and no work or play, makes Jack a dangerous bandit” (πολύ λούφα και καθόλου δουλειά η παιχνίδι, κάνει το Τζιάκ επικίνδυνο λωποδύτη), λένε οι Αμερικάνοι.

Πριν από κάμποσο καιρό όταν πλησίαζα τη συνταξιοδοτική μου ηλικία, απεφάσισα να βγω και εγώ πια σε σύνταξη. Είχα κουραστεί πια μετά από πολλά χρόνια σκληρή δουλειά και νοσταλγούσα να ξεκουραστώ. Έχτισα ένα σπιτάκι σε μια βουνοπλαγιά αντίκρυ στη θάλασσα κι άρχισα να διαβάζω, γράφω, λίγη κηπουρική και κοντινά περίπατα. Το κάκου μου όμως δεν υπολόγισα σωστά τις βλαβερές συνέπειες που φέρνει η απότομη διακοπή της εντατικής απασχόλησης. Ο ύπνος μου δεν ήταν τώρα τόσο βαθύς, και δεν αισθανόμουνα ανανεωμένος τα πρωινά όπως όταν δούλευα. Ενοχλημένος για την ανεπιθύμητη αυτή μου εξέλιξη, απεφάσισα να κάνω κάτι παραπάνω σωματικά για να μη επιδεινώσω την υγεία μου περισσότερο. Θυμήθηκα κάποτε όταν διάβαζα τον Πλούταρχο να αναφέρει του Μέγα Αλέξανδρου τα χούγια. «Δεν έτρωγε καθόλου πρωινό ούτε και μεσημέρι όταν πολεμούσε, λέει, και δειπνούσε νωρίς τα βράδια, αλλά πολύ ελαφρά σαν είδος πρωινό του».

Δέκα χρόνια όμως αργότερα όταν η αυτοκρατορία του ξαπλώθηκε μέχρι τις μακρινές Ινδίες, επέστρεψε να ξεκουραστεί στα αρχικά αποικιακά του λημέρια. Έτρωγε, έπινε συχνότερα και χωράτευε με τους αξιωματικούς του καθημερινά. Δεν άντεξε όμως πολύ το Βασιλικό ραχάτι του, γιατί πέθανε πρώιμα στα τριάντα τρία (33) του χρόνια. Άκουσα διάφορες εκδοχές να λένε ότι πέθανε από ψηλό πυρετό, άλλοι από υπερβολικό πιοτό, πολλοί πως δηλητηριάστηκε απ’ αντιπάλους του, και μερικοί ότι υπέκυψε από τροπική ελονοσία. Σέβομαι όλες τις απόψεις, αλλά θέλω να πω και εγώ τη γνώμη μου.
‘Νομίζω ότι εάν είχε κι άλλες αποικίες να κατακτήσει πολεμώντας, σίγουρα θα ζούσε περισσότερο’. Το μυστικό της μακροζωίας βρίσκεται μόνο στην ελπίδα της δημιουργίας, κι όχι στην κλασσική τεμπελιά. Ζούμε για να δημιουργούμε, διότι αυτός είναι ο κύριος ανθρώπινος προορισμός μας.

Οι ακάματοι κηφήνες που τρώνε χαράμι μέλι στη κερήθρα χωρίς να το συμπληρώνουν με καινούργιο απόθεμα, εκτελούνται εν ψυχρό απ’ τα θηλυκά μελίσσια για καλύτερη οικονομία στην κυψέλη. Παρόμοια συμβαίνει και με τους τεμπέλικους χαρακτήρες, απωθούνται , αρρωσταίνουν κι αφαιρούνται απ’ τη ζωή νωρίτερα. Σαν τα χαλασμένα εξαρτήματα που δεν προσφέρουν ωφέλιμο έργο στον αργαλειό της κοσμικής εξέλιξης. Ακόμα και το πνεύμα απωθείται με τη χρόνια τεμπελιά, διότι επικοινωνεί μαζί μας μόνο όταν είμαστε ψυχονοητικά δημιουργικοί. “Laborare est orare” λέγανε οι Ρωμαίοι, δηλαδή, ‘εργασία είναι η λατρεία μου’.

Ίσως αυτό να εξηγεί και την αιτία που τόσο συχνά συναντάμε αργόσχολους κληρικούς και θεολόγους να ‘ναι πνευματικά ακαλλιέργητοι.
Δεν αμφιβάλω ότι μερικοί απ’ αυτούς μπορεί να είναι καλοί άνθρωποι παρά την άγνοια τους, αλλά όχι όμως και πνευματοδιανοητικά αναπτυγμένοι; και τα πτώματα είναι πάντοτε καλά. Το πνεύμα κατακτάται μόνο όταν δημιουργούμε ψυχικά και χρειάζεται συνέχεια ανανέωση σαν τ’ οξυγόνο π’ αναπνέομε.



Για να είναι όμως μια εργασία πνευματικά παραγωγική, πρέπει να ναι ειλικρινή πρωταρχικά και να ικανοποιεί το νου με τη ψυχή. Διαφορετικά, θα ‘ναι σαν είδος αγγαρεία που καταστρέφει τον εργαζόμενο σαν το εξάρτημα που γυρίζει άσκοπα στη μηχανή. Καθένας μας γεννήθηκε με κάποιο επαγγελματικό κάλεσμα στη ζωή του που ονομάζεται ‘ταλέντο’, κι όταν ανακαλυφτεί, εκτελείται με αστείρευτο μεράκι κι αξιοζήλευτη τελειότητα. Αδικοχαμένα ψάχνομε να βρούμε δουλειά μακριά απ’ τη βιολογική αποστολή μας, διότι σπάνια τη βρίσκομε ευχάριστη και δημιουργική.

Τοποθετώντας τα χέρια και το νου μας στην έλξη της εσωτερικής μας φωνής, ανακαλύπτομε μονομιάς το ρυθμό της γήινης αποστολή μας. Σαν τα απεγνωσμένα ψάρια στη στεριά, που ξάφνου αγγίζοντας το ποτάμι, τη λίμνη η τη θάλασσα, και αρχίζουν να ζουν πάλι ευτυχισμένα.

Τα χελιδόνια ενστικτώδες κουβαλάνε τσαλιά και λάσπη από πηλό να χτίσουν τις φωλιές τους κάτω από στέγες και μπαλκόνια, κ’ είναι ευτυχισμένα.
Οι πελαργοί διαλέγουν χόρτα και βέργες αντοχής να πλέξουν τη δική τους κατοικία στα ψηλά καμπαναριά, κ’ είναι επίσης ευτυχισμένοι.

Ποια είναι άραγε η ποιο ύψιστη ανθρώπινη ευτυχία; «το γνώθι σ’ αυτόν», λέγανε οι αρχαίοι πρόγονοί μας, αλλά αυτό κατορθώνετε μόνο όταν έχουμε ως αχώριστο σύντροφο την άσβεστη αγάπη για αχόρταγη δημιουργία.

Hermanus-western Cape
Νότιος Αφρική.

Dimitri Karalis@ All Rights Reserved Worldwide.