Ο ΑΡΤΙΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ

Του Δημήτρη Καραλή
Ρωτώντας τον Πλάτωνα κάποτε οι Κυρηναίοι να τους γράψει μερικούς φιλοσοφημένους νόμους προκειμένου να σχηματίσουν δημοκρατικότερη διακυβέρνηση, τους αρνήθηκε απαντώντας. «Δεν μπορώ, λέει, διότι ζείτε αλαζονικά, που πάρα πολύ δύσκολα κυβερνείστε φιλοσοφικά». Δεν υπάρχει χειρότερος εχθρός απ’ την αλαζονεία για να κυβερνήσει κανείς φιλοσοφικά.

Όταν κάποιος κατέχεται από εγωκεντρισμό και αλαζονεία, τραχύνεται ψυχικά και χάνει την εύσπλαχνη γαλήνη του. Αποκαλεί τον εαυτό του δήθεν ευδαίμονα και νομίζει πως είναι υπεράνω του νόμου, βλέποντας την υπόλοιπη ανθρωπότητα σαν υποδεέστερη. Δύσκολα τέτοιοι χαρακτήρες δέχονται λογικές απόψεις να κυβερνήσουν δημοκρατικά. Αντιδρούν έντονα, σαν τον Συρακούσιο τύραννο ‘Διόνυσο’, που συμπεριφέρθηκε βάρβαρα ενάντια στη φιλοσοφημένη προσφορά του μεγάλου Πλάτωνα. Συνήθως ανησυχούν μήπως χάσουν το αυταρχικό τους κύρος εάν κυβερνήσουν φιλοσοφικά, και γίνουν σκλάβοι της δημοκρατίας.

Ακούγοντας ο βασιλιάς Φίλιππος, τον διάδοχό του Αλέξανδρο να παίζει επιδέξια τον αυλό σε κάποια βασιλική δεξίωση, τον επέκρινε δριμύτατα. «Δεν ντρέπεσαι λιγάκι, λέει, εσύ ως μελλοντικός βασιλιάς να γίνεσαι οργανοπαίχτες για τους καλεσμένους σου; Ο μελλοντικός βασιλιάς, τονίζει, πρέπει να ακούει άλλους να παίζουνε για αυτόν, και όχι αυτός για εκείνους»; Ήρεμα και σεβάσμια του απάντησε ο Μέγας Αλέξανδρος. «Πατέρα, λέει, ο ιδανικός γονιός κυβερνάει καλύτερα την οικογένεια του όταν την κερδίζει με αγάπη του κι όχι με τον αυταρχισμό και τη φοβέρα». Η αγάπη, λεει Ο Πλάτωνας, είναι πνευματικός θεσμός, για αυτό ο Δίας την φύτεψε απεριόριστα σε κάθε καρδιά του φυσιολογικού γονιού να φροντίζει τα παιδιά του στοργικά.

Παραχωρώντας ο βασιλιάς της Σπάρτης Θεόπομπος, μέρος της κυβέρνησής του στους διάφορους εφόρους το 757 π.χ, θύμωσε η γυναίκα του λέγοντας. «Δεν νομίζεις, λέει, ότι με τη πράξη σου αυτή θα παραδώσεις ασθενέστερο Βασίλειο στα παιδιά σου κάποια μέρα; Α! μπα…… απαντά Ο Θεόπομπος, μάλλον το αντίθετο θα συμβεί, διότι μοιράζοντας το περίσσευμα της εξουσίας και με άλλους συμπατριώτες μου, ελαττώνω τη ζήλια και τον κίνδυνο της βασιλείας μου». Σαν τον πεπειραμένο περιβολάρη, που αφαιρεί τα άρρωστα και περίσσια κλωνάρια για να δυναμώσει το υπόλοιπο δένδρο περισσότερο και να αποφύγει την επέκταση της αρρώστιας ολοκληρωτικά.

Τον μεγαλόψυχο ηγέτη που φροντίζει δίκαια τον λαό του, δεν τον απεχθάνεται εύκολα η κοινωνία, τουναντίον τον αγαπά και ευγνωμονεί σαν θεόσταλτο πατέρα. Ο Περικλής και Κίμωνας άφηναν ξέφραγα τα περιβόλια τους να μπαινοβγαίνουν οι Αθηναίοι τρώγοντας φρούτα όποτε ήθελαν. Ορισμένοι απείθαρχοι κυβερνήτες, λέει ο Πλούταρχος, πιστεύουν ότι είναι πλεονέκτημα η ελευθερία τους να μην κυβερνούνται απ’ το δημοκρατικό νόμο. Αγνοώντας ότι ακόμα και ο Δίας δεν μπορεί να κυβερνήσει το σύμπαν χωρίς το νόμο. Τίποτα στη κοινωνία δεν πάει μπροστά χωρίς την υπακοή και την εφαρμογή του δημοκρατικού δικαίου.

Ο κυβερνήτης έχει ιερή ευθύνη να δημιουργήσει δημοκρατικό περιβάλλον για την ευημερία και ελευθερία του κοινωνικού συνόλου. Μερικοί ανώριμοι κυβερνήτες, αναφέρει πάλι ο Πλούταρχος, ενεργούν σαν τους αδέξιους γλύπτες, που νομίζουν ότι πελεκώντας κολοσσιαία αγάλματα με εξογκωμένα μπράτσα και το στόμα με τα πόδια ανοικτά, εξωραΐζουν τάχα την ανδρική τους ρώμη. Σαν τους παράφορους δικτάτορας, Χίτλερ, Μουσολίνι και Σαντάμ Χουσεΐν, που με την κτηνώδη τους συμπεριφορά, παραμένουν δείγματα φρίκης και ντροπής στην παγκόσμια ιστορία.

Αξιόλογοι κυβερνήτες σαν τους Περικλή, Θεμιστοκλή, Τρικούπη και Πλαστήρα, στολίζουν την Ελληνική και παγκόσμια ιστορία με αξιοζήλευτη ηγετική τους ικανότητα. Είναι αδύνατο για ένα παράφρονα ηγέτη να εμπνεύσει σεβασμό και σωφροσύνη στον λαό του. Η πολιτική δεν είναι καταφύγιο του παρασιτισμού ούτε και αλώνι του μισαλλόδοξου ηγέτη για να καταπατεί την ανθρώπινη ελευθερία. Είναι τεράστιο έγκλημα όταν ένας ανώριμος πολιτικός περιορίζει και υποκατατάσσει μέρος της κοινωνίας , επειδή πιστεύουν διαφορετικά απ’ αυτόν. Τέτοιου είδους κυβερνήτης, ανακόπτει όχι μόνο τη συνολική ευημερία του λαού του, αλλά μαραγκιάζει και την πολιτιστική πρόοδο συνάμα. Κύρια χαρακτηριστικά ενός ικανού ηγέτη είναι η ταπεινότητα και η φιλοσοφική του ικανότητα.

Ο ικανός ηγέτης οφείλει να φιλοσοφεί και να ‘χει πάντα προοδευτική αντίληψη για το καλό του κοινωνικού συνόλου. Βλέποντας την ηρεμία και ακούγοντας τα σοφόλογα του Διογένη Ο Μέγας Αλέξανδρος έξω από τη Κόρινθο, στράφηκε προς τους υπασπιστές του λέγοντας. «Αν δεν ήμουν βασιλιάς, λέει, πολύ θα ‘θελα να γίνω Διογένης». Μέσα από τέτοιες βαθυστόχαστες εκφράσεις, εύκολα διακρίνει κανείς τον οραματιστή και ικανό ηγέτη. Ποτέ ένας λαός δεν πρέπει να παρασύρεται από κούφιες ρητορείες και μάταιες υλιστικές υποσχέσεις ενός εγωκεντρικού και αλαζονικού τυχοδιώκτη.

Το αλαργινό θαλάσσιο ταξίδι χρειάζεται ικανό και πεπειραμένο καπετάνιο στο τιμόνι για να φτάσει το βαπόρι ασφαλή στον προορισμό του. Ας ελπίσομε μια μέρα πως η ανθρωπότητα ωριμάζοντας, θα μπορεί να εκλέγει πιο προσεκτικά τον ολοκληρωμένο της ηγέτη . Μόνο τότε και όχι νωρίτερα η ανθρωπότητα θα πάει βιοτικά,κοινωνικά και πολιτιστικά μπροστά, όπως της ανήκει σαν το ανώτατο πνευματοδιανοητικό δημιούργημα που είναι.
Dimitri Karalis@ All Rights Reserved Worldwide.