ΠΛΑΤΩΝΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΛΑΤΩΝΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Του Ιατρού  Δημήτρη Καραλή

Αν ο Θεός κατέβαινε στη γη να κουβεντιάσει  τους ανθρώπους  του μια μέρα, σίγουρα θα μιλούσε σαν τον Πλάτωνα. Καμιά άλλη γλώσσα δεν θα του ταίριαζε τόσο πολύ να αγγίξει τις καρδιές και τις ψυχές του κόσμου. Διαβάζοντας κανείς τα βαθυστόχαστα γραφτά του, νοιώθει πως μέλλον  Ο Θεός μεταμορφώθηκε σε Πλάτωνα για να μοιράσει αλήθεια, σοφία και αγάπη στην ανθρωπότητα. Τόσο τέλεια πελεκημένες είναι οι σκέψεις του, που μήτε ένα ιώτα δεν άφησε για μας να προσθέσουμε στα θεόπνευστα γραφτά του. Δεν θα υπερέβαλα ελπίζω αν φώναζα κι εγώ σαν το φανατικό ισλαμιστή Ομάρ για το κοράνι του. Κάψτε τις ογκώδες βιβλιοθήκες, δεν μας χρειάζονται πια, αφού οι αξίες τους είναι όλες μαζεμένες στα Πλατωνικά κιτάπια.

Ότι και να ζητήσει κανείς το βρίσκει πάντοτε στον Πλάτωνα: Φιλοσοφία, κοσμογονία, μεταφυσική, αλήθεια, αρετή, πνευματικότητα, μυστικισμό, αθανασία, κοινωνιολογία, πολιτική, συνταγματολογία, δικαιοσύνη, παιδαγωγία, λογοτεχνία, ρητορική, επιστημολογία, μαθηματικά, ηθική, αθλητισμό, υγιεινή, αγνή αγάπη και ότι άλλο χρήσιμο θελήσει η καρδιά του. Μόνο το σύγγραμμά του ‘Πολιτεία’, φτάνει να μορφώσει την ανθρωπότητα, λέει ο Έμερσον, παραπάνω σχόλια δεν μας χρειάζονται. Χωρίς τον Πλάτωνα σήμερα θα μοιάζαμε όλοι μας σαν τα μωρά παιδάκια που χτυπούν τα ποδαράκια τους σκούζοντας, μέχρις ότου  μάθουν την μητρική τους γλώσσα να πουν τι θέλουν και να ηρεμίσουν ψυχικά.

Πλάτωνας σημαίνει φιλοσοφία και φιλοσοφία σημαίνει Πλάτωνας. Είναι ο πρώτος δασκαλογονιός της συστηματικής σκέψης στην υδρόγειο, που χωρίς αυτόν η ανθρωπότητα σήμερα δεν θα ξεχώριζε πάρα πολύ απ’ το υπόλοιπο ζωικό της βασίλειο. Θεμελίωσε το πρώτο οργανωμένο επιστημονικό σκολειό εδώ και πριν από 25 αιώνες στην τότε πρώτευσα της γνώσης Αθήνα, κι από τότε συνεχίζουν να χτυπούν τα σχολειοκαμπανάκια σε κάθε πόλη και χωριό απανταχού στην οικουμένη.

Έφαγε σαν μεταξοσκούληκας κάθε άγουρη και απροσδιόριστη σκέψη απ’ τη προγενέστερη Ελλάδα, Μagna Grecia, βόρειο Αφρική, Βαβυλωνία και υπόλοιπη Ασία, για να τις αναγεννήσει αργότερα πιο ώριμες και πιο προσδιορισμένες για τα Ελληνικά και λοιπά Ευρωπαϊκά μελίγγια.

Βάρβαροι και ανθρωποφάγοι ανά του κόσμου ηρέμησαν ψυχοδιανοητικά θηλάζοντας την νοητική του αμβροσία για 2500 χρόνια. Φιλόσοφοι, μύστες, πεζογράφοι, ποιητές γλωσσολόγοι, ρήτορες, αστρονόμοι, κοσμογόνοι, πολιτικοί. παιδαγωγοί και δογματολάτρες, έτρεξαν και θα τρέχουν αιώνια να δανειστούν σοφία απ’ το μυστήριο τούτο που λέγεται Πλάτωνας. Όλοι τους δανείσθηκαν τη διανοητική του σκάλα για να αγναντέψουν από πιο ψηλότερα της ψυχής τα καραούλια.

Χριστιανοί να Πλατωνίζουν με τη βίβλο τους, Ιουδαίοι να τον πονηροπιθηκίζουν με το Torah τους, και οι μωαμεθανοί να τον αποστηθίζουν σχεδόν ατόφιο στο βιβλιαράκι τους περί ηθικής, ‘Ahlak-y-jalaly. Μύστες και φιλόσοφοι του κόσμου σαν τους Αμμώνιο Σακά, Πλωτίνο, Πορφύρα, Πρόκλο, Ιαμβλίχο, Πλούταρχο, Milton, Dante, Montaigne, Shakespeare, Thomas Taylor, Ralph Cudworth, John Smith, Voltaire, Francis Bacon, Carlyle, Emerson και χιλιάδες άλλοι, ήσαν όλοι τους Πλατωνικά βλαστάρια. Προσπαθώντας ο Αριστοτέλης να αντιγνωμήσει αρχικά με το δάσκαλό του, δεν τα κατάφερε τελικά ο δόλιος, πλατώνιζε κι αυτός σε κάθε φτερογραφή μέχρι το τέλος της ζωής του. Είναι σχεδόν αδύνατο να σκεφτεί κανείς λιγάκι παραπέρα χωρίς την Πλατωνική βοήθεια. Μοιάζει σαν τη μαλλιαρή αντροχερούκλα του φιλεύσπλαχνου πατέρα που τρυφοκρατά το αχνούδωτο χεράκι του παιδιού την πρώτη μέρα στο δημοτικό σχολειό.

Γεννήθηκε περί το 427 π.χ. τότε περίπου που πέθανε και το πολιτικό είδωλο των αρχαίων μας προγόνων ο Περικλής. Γνώρισε την δόξα των τραγωδοσυγγραφέων, Αισχύλου, Σοφοκλή, Ευριπίδη και Αριστοφάνη αλλά και την ολέθρια πολιτιστική καταστροφή του Πελοποννησιακού πολέμου. Παρά την πλούσια αριστοκρατική του ανατροφή, αρνήθηκε το δρόμο της υλιστικής αφθονίας και εγωκεντρικής του αυτοπροβολής. Προτίμησε το μονοπάτι της εγκράτειας και της μετριοφροσύνης για να θερίσει τη λαμπρή διανοητική και πνευματική σοδιά του αργότερα. Στα τρυφερά του 20 χρόνια, γνώρισε το είδωλο της φιλοσοφίας όλων των εποχών ‘Σωκράτη’, όπου και τον ακολούθησε πιστά μέχρι στον θάνατό του. Μετά την απάνθρωπη εκτέλεση του αγαπημένου του δασκάλου, αφιέρωσε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του για να μιλάει μοναχά για αυτόν.

Ταξίδεψε στην Magna Grecia της Σικελίας και επισκέφθηκε την Αίγυπτο με τη Βαβυλωνία, λένε μάλιστα πως πήγε και παραπέρα. Επιστρέφοντας στην Αθήνα το 386 π.χ.  ίδρυσε το πρώτο Πανεπιστημιακό σκολειό του κόσμου που το ονόμασε ‘Ακαδημία’ προς τιμή του γνωστού αθλητή Ακάδημου. Ήταν ανοικτό σκολειό έξω στη φύση, ανάμεσα σε ελαιώνες, πλατάνια και πευκοέλατα, (κοντά στον σημερινό Ναό του αγίου Νικολάου στη Κολοκυνθού). Ο Αριστοτέλης προσπάθησε να το μιμηθεί με την περιπατητική σχολή του στις όχθες του Ιλισού ποταμού αργότερα. Εισέρχονταν στο σκολειό του για μάθηση μόνο οι μυημένοι στα πλατωνικά του ιδεώδη.

Μπροστά στην εξοχική σχολική του αυλόπορτα, διάβαζε κανείς από μακριά την τρανή ταμπέλα του σκαλισμένη πάνω σε πεντελικό μάρμαρο. «Μειδείς αγεωμέτρητος εισίτω».

Από όλα τα μέρη του κόσμου φτάνανε διψασμένοι να ακούσουν την Πλατωνική διδασκαλία. Δίδασκε πάντα ζωντανά στους μαθητές του κουβεντιάζοντας μαζί τους σαν τρυφερός δασκαλοπατέρας. Δεν πίστευε στη γραπτή διδασκαλία παρ’ ότι έγραψε αρκετά βιβλία για να περνάει ευχάριστα την ώρα του, όπως έλεγε. Όλη τη συγγραφική του συγκομιδή την αποκαλούσε, «πάγκαλη παιδία» δηλ. ευχάριστο παιχνίδι, η ευγενή διασκέδαση. Απορρόφησε αρκετούς προγενέστερους Έλληνες στοχαστές, όπως τον Όμηρο, Θαλή, Ηράκλειτο, Αναξαγόρα, Πυθαγόρα, Φιλόλαο, Παρμενίδη, Εμπεδοκλή, Κρατύλο και Σωκράτη στο νοητικό του αλώνι, για να τους αναπαράγει αργότερα πιο νόστιμους και περισσότερο χωνευτικούς για την Ελλάδα και υπόλοιπη ανθρωπότητα. Πίστευε σαν τον Πυθαγόρα, ότι το διανοητικό σύστημα του σύμπαντος είναι μαθηματικά περιτυλιγμένο και δεν κατανοείται εύκολα χωρίς λίγη γνώση γεωμετρίας.

Δυστυχώς δεν είχαν τότε την πολυτέλεια να μαγνητοφωνούν μαθήματα για μελλοντική αποθήκευση, αλλά οι φτερογραμμένοι του διάλογοι αρκούν σήμερα να κάνουν τις ψυχές του κόσμου να χοροπηδούν σαν το σκαντζόχοιρο κάθε φορά που τους διαβάζουν. Διαβάζοντας, θυμάμαι, τις τελευταίες μέρες του Σωκράτη στα εφηβικά μου χρόνια, όχι μόνο δεν κοιμήθηκα πολύ εκείνο το βραδάκι, αλλά και έκλαψα παιδιάστικα χαρούμενος. Χαιρόμουνα αφάνταστα για την καινούργια μου τούτη ανακάλυψη. Ένας καινούργιος κύκλος χαράς και γνώσης άνοιγε για μένα σαν είδος purgatory ( πύρινο καθαριστήριο), που καθάριζε την ψυχή μου σαν το μολυσμένο στάρι απ’ την βλαβερή του ήρα.

Δεν ήξερα ποιον να ευγνωμονήσω περισσότερο, το διανοητικό μεγαλείο του Πλάτωνα, ή τον Παρθενώνα της σοφίας που ονομάζεται Σωκράτης. Δεν γνώριζα ακόμη καλά πού τελείωνε ο ένας και πού άρχιζε ο άλλος. Δύσκολα παραμένει ίδιος άνθρωπος κανείς διαβάζοντας τις Πλατωνικές μελέτες. Είναι τα μοναδικά φάρμακα που δαμάζουν τις πέντε μας αισθήσεις να υπακούσουν πιστά στην ανθρώπινη διάνοια. Ξυπνάνε μέσα μας τον έρωτα για γνώση και ανάβουν την φλόγα για ένα ατέλειωτο πνευματοδιανοητικό ταξίδι. Ένας καινούργιος αλαργινός δρόμος ξεκινά, γεμάτος χαρά, γνώση και αλήθεια για όσους θωπεύτηκαν απ’ το Πλατωνικό του μεγαλείο. Αφήνοντας πίσω κάθε σκοτάδι άγνοιας που μας έκανε να περπατάμε τυφλά σαν τους υπνοβάτες τα μεσάνυχτα.

Αδέρφωσε την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο πνευματοδιανοητικά και έκανε κάθε χώρα στον πλανήτη να τον αισθάνεται για δικό της.

Άγγλοι χαρούμενοι να μουρμουρίζουν θαυμαστά διαβάζοντας τους βαθυστόχαστους διαλόγους του. «Ah……! How English are Plato’s writings!  Α! πόσο Αγγλώδη είναι τα Πλατωνικά συγγράμματα».

Λατίνοι, Ούννοι, Φράγκοι, Σκανδιναβοί, Σλάβοι, Ασιάτες και Αφρικανοί να τον κληρονομούν όλοι για δικό τους. Κάθε αναπτυγμένη ψυχή που προσπερνά τα εθνικά της κατώφλια, γίνεται αυτόματα υπήκοος της οικουμένης και λαμβάνει τον τίτλο ‘Κοσμοκράτης’, δηλαδή, υπήκοος της πνευματικής ομορφιάς όλου του σύμπαντος.

Μοιάζει σαν τον λαμπρό μας ήλιο, που λαχταρολατρεύεται σε κάθε χώρα που οι γλυκόθερμες αχτίδες του ανατέλλουν. Νοιώθουμε τυχεροί και ευγνώμονες στο πανάγαθό μας Δια, που κατέβηκε στην γη μεταμφιεσμένος σαν Πλάτωνας για να διαφωτίσει τον νου και τις ψυχές του κόσμου λιγάκι πάρα πέρα. Αλλόγλωσσοι απανταχού μετάφρασαν και θα μεταφράζουν αιώνια τους Πλατωνικούς διαλόγους στην μητρική τους γλώσσα σαν το ‘πάτερ ημών’ της βίβλου. Μάθαιναν και θα μαθαίνουν την αρχαία Ελληνική γλώσσα για να γευτούν ποιό γνησιότερα την Πλατωνική μαγεία.

Ισχυρίζονταν σαν τον Σωκράτη πως δεν ήξερε τίποτα, αλλά μάθαινε κι αυτός κουβεντιάζοντας με άλλους. Η πραγματική γνώση, λέει, δεν προέρχεται απ’ την πολύχρονη σπουδή, αλλά ανακαλύπτεται μέσα μας με οδηγό τη αμοιβαία φιλοσοφική συζήτηση. Όλη η σοφία, τονίζει, είναι ξεχασμένη στην ψυχή του καθενός, και ανασύρεται απ’ τη λήθη (ξεχασιά) με τη αμοιβαία φιλοσοφική κουβέντα. Εδώ βλέπομε ξεκάθαρα την προέλευση της λέξης ‘αλήθεια’, δηλαδή να διώξουμε το ξέχασμα και να επαναφέρομε τις προγενέστερες μεταψυχικές μας αναμνήσεις. Ποιο είναι τότε το πρώτο βήμα για το αποκαλυπτικό μας αυτό ταξίδι; – Ο νους, λέει, αρχικά πρέπει να ελέγχει και να περιορίζει τις αδέσποτες σωματικές και συναισθηματικές ορμές σταθερά με σωφροσύνη.

Σαν τον αμαξά, που χαλιναγωγεί και κατευθύνει τα απείθαρχα άλογά του για να φτάσει έγκαιρα και ασφαλής στον προορισμό του. Με άλλα λόγια, πρέπει να ζούμε πειθαρχικά, ειλικρινά, λιτά και δίκαια για να μπορούμε να στοχαζόμαστε πνευματικά ψηλότερα. Κύρια εμπόδια για την ψυχική ανάπτυξη θεωρούσε ήταν οι:

• Θυμός,
• φοβία,
• λαιμαργία,
• παραφροσύνη και
• Φιλαργυρία.

Υιοθετούσε τις ακόλουθες αρετές στη φιλοσοφική διδασκαλία του για την πνευματική καλλιέργεια:

• κουράγιο,
• εγκράτεια,
• αθυμία,
• μεγαλοψυχία,
• αγάπη,
• ανεκτικότητα,
• δικαιοσύνη και
• λιτότητα,

Έψαξα να βρω περισσότερη βιογραφική ύλη για τον Πλάτωνα, αλλά του κάκου μου, δεν τα κατάφερα. Φαίνεται πως οι αναπτυγμένες ψυχές συνήθως έχουν πολύ μικρή βιογραφία. Κανείς δεν ήξερε τον δρόμο και τον αριθμό του σπιτιού του να μπει μέσα για να μας εξιστορήσει περισσότερα για την προσωπική ζωή του. Αν είχε μόνιμη γυναίκα, παιδιά, φίλους, κρυφές ερωμένες, νοητικές αδυναμίες και άλλα προσωπικά χούγια, δεν γνωρίζομε απολύτως τίποτα. Όλη την προσωπική ζωή του την μετέτρεψε σε στοχασμό και πνεύμα, σαν το καλοχτισμένο τζάκι που καίει τέλεια τον καπνό του για να μην μολύνει την ατμόσφαιρα. Λένε πως δεν γέλαγε τόσο πολύ, ή μάλλον πάρα πολύ σπάνια. Μα δεν είχε και άδικο ο άνθρωπος νομίζω, αφού το ασυγκράτητο γέλιο καμιά φορά είναι και δείγμα ψυχονοητικής ανωμαλίας. Οι φρενοβλαβείς συνήθως ξεκαρδίζονται στα γέλια χωρίς σημαντική αιτία.

Τα ανέκδοτα, λέει ο Αριστοτέλης, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μισοτελειωμένες αλήθειες χωρίς κίνδυνο, κι όταν καταλήγουν σε κίνδυνο ζωής,  λέγονται τραγωδίες.

Ο Πλάτωνας δεν αγαπούσε τις επιπολαιότητες και τις μισοτελειωμένες πράξεις στη ζωή. Δεν του προξενούσαν γέλιο οι νοητικές ανεπάρκειες και απροσεξίες των συνανθρώπων του, αλλά λύπη για το κατάντημά τους.

Αναρωτιέμαι, πως άντεξε η πνευματική του φλόγα τόσους αιώνες άκαμπτη μέχρι σήμερα; Όταν μάλιστα καταδιώχτηκε, αναθεματίστηκε και αφορίστηκε από διάφορους δογματολάτρες για δυο χιλιάδες χρόνια; Λένε μάλιστα, πως ποτέ δεν υπήρχαν παραπάνω από μετρημένα άτομα στα δάχτυλα σε κάθε χώρα για κάθε εποχή που διαβάζουν και καταλαβαίνουν τον Πλάτωνα σωστά. Σίγουρα όχι αρκετή αναγνωστική δύναμη να υποστηρίξουν οικονομικά μια καινούργια έκδοση. Εντούτοις όμως όλα τα Πλατωνικά συγγράμματα επανεκδίδονται σχεδόν αδιάκοπα απανταχού στην οικουμένη. Εδώ φαίνεται ξεκάθαρα, πως κάποια ανώτερη κοσμική δύναμη επιβλέπει και ρυθμίζει το Πλατωνικό πνεύμα να ρέει στην ανθρωπότητα ασταμάτητα. Όμοια σαν το οξυγόνο στην ατμόσφαιρα που πρέπει να αναπαράγεται αδιάκοπα για να υπάρχει ζωή στο πλανήτη ετούτο, έτσι και Ο Πλάτωνας θα επανεκδίδεται αστείρευτα ως αναγκαία πνευματική τροφή για την ανθρωπότητα αιώνια.

Όποια αλλαγή και ολική καταστροφή να φέρει το μέλλον μας μια μέρα. Εάν ακόμα και ο άξονας της γης αλλάξει θέση και ο ουρανός ραγίσει κατάμεσα, ο Πλάτωνας θα παραμένει  αναντικατάστατος θεϊκός λύχνος στον πλανήτη μας για να φωτίζει την διανοητική και πνευματική πορεία του κόσμου. Όλα τα βιβλία του θα παραμένουν ως ουράνια παρακαταθήκη μέσα στους αιώνες για να ανακαλύπτει ο καθένας πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει πνευματοδιανοητικά, όταν θελήσει και ακολουθήσει τον σωστό δρόμο στη ζωή του.

Δημήτρης Καραλής
  South Africa

Ο ΑΡΤΙΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ

                            Του  Δημήτρη Καραλή

Ρωτώντας τον Πλάτωνα κάποτε οι Κυρηναίοι  να  τους γράψει μερικούς φιλοσοφημένους   νόμους,  προκειμένου να  σχηματίσουν   δημοκρατικότερη διακυβέρνηση, τους αρνήθηκε απαντώντας. 

«Δεν  μπορώ, λέει, διότι ζείτε  πολύ αλαζονικά και πολύ  δύσκολα κυβερνείστε φιλοσοφικά».

 Δεν υπάρχει χειρότερος     εχθρός  απ’ την αλαζονικό χαρακτήρα ενός ηγέτη     να κυβερνήσει δίκαια και  φιλοσοφικά.

Όταν  κατέχεται κανείς από εγωκεντρισμό και αλαζονεία, τραχύνουν τα  ψυχικά  χαρακτηριστικά  και χάνει την εύσπλαχνη   γαλήνη του.

Αποκαλεί τον εαυτό του δήθεν  ευδαίμονα και νομίζει πως είναι  υπεράνω του νόμου βλέποντας την  ανθρωπότητα σαν  υποδεέστερη.

Δύσκολα τέτοιοι χαρακτήρες  δέχοντε λογικές απόψεις  να κυβερνήσουν  δημοκρατικά.

 Αντιδρούν έντονα,   σαν τον  Συρακούσιο τύραννο  ‘Διόνυσο’, που φέρθηκε βάρβαρα  ενάντια στη φιλοσοφική   προσφορά του μεγάλου  Πλάτωνα.

 Συνήθως οι τύραννοι ανησυχούν μήπως χάσουν το αυταρχικό τους κύρος εάν κυβερνήσουν φιλοσοφικά, και  γίνουν σκλάβοι της δημοκρατίας.

 Ακούγοντας ο  βασιλιάς Φίλιππος, τον διάδοχό του  Αλέξανδρο να παίζει επιδέξια τον αυλό σε κάποια  βασιλική δεξίωση, τον επέκρινε δριμύτατα. 

«Δεν ντρέπεσαι λιγάκι,  λέει,  εσύ ως μελλοντικός βασιλιάς να γίνεσαι οργανοπαίχτες για τους καλεσμένους σου; Ο μελλοντικός βασιλιάς,  τονίζει, πρέπει να ακούει  άλλους να  παίζουνε για αυτόν, και  όχι  αυτός για εκείνους»;  Ήρεμα και  σεβάσμια του  απάντησε ο  Αλέξανδρος.

«Πατέρα, λεει, ο ιδανικός γονιός κυβερνάει καλύτερα την οικογένεια του όταν την κερδίζει με  αγάπη του  και όχι με τον  αυταρχισμό και μόνιμη  φοβέρα».

Η αγάπη, λέει Ο Πλάτωνας,  είναι  πνευματικός θεσμός, για αυτό και  ο Δίας την φύτεψε απεριόριστα  σε κάθε καρδιά του  φυσιολογικού  γονιού  να  φροντίζει  τα παιδιά του  στοργικά.

Παραχωρώντας ο βασιλιάς της Σπάρτης  Θεόπομπος,  μέρος της κυβέρνησής του στους διάφορους εφόρους το 757 π.χ, θύμωσε η γυναίκα του λέγοντας.

 «Δεν νομίζεις, λέει,  ότι με την  πράξη σου αυτή  θα παραδώσεις ασθενέστερο Βασίλειο στα παιδιά σου κάποια μέρα;  

Α! μπα……  απαντά Ο Θεόπομπος, μάλλον  το αντίθετο θα συμβεί, διότι  μοιράζοντας το περίσσευμα της εξουσίας  και  με άλλους συμπατριώτες μου, ελαττώνω  τη  ζήλια  και τον κίνδυνο της βασιλείας μου».  

Σαν τον πεπειραμένο περιβολάρη, που αφαιρεί τα άρρωστα και περίσσια κλωνάρια για να δυναμώσει το υπόλοιπο δένδρο περισσότερο και να αποφύγει την  επέκταση της αρρώστιας ολοκληρωτικά.

 Τον μεγαλόψυχο ηγέτη που φροντίζει δίκαια τον λαό του, δεν  τον απεχθάνεται  εύκολα  μια  κοινωνία, αντίθετα  τον αγαπά και  τον ευγνωμονεί  σαν  θεόσταλτο πατέρα.

Ο Περικλής και Ο Κίμωνας άφηναν  ξέφραγα τα περιβόλια τους στο Κεραμικό να μπαινοβγαίνουν οι Αθηναίοι  τρώγοντας  φρούτα  όποτε αυτοί  ήθελαν.

 Ορισμένοι απείθαρχοι κυβερνήτες, λεει ο Πλούταρχος, πιστεύουν ότι είναι  πλεονέκτημα η ελευθερία τους  να μην  κυβερνούνται απ’ το δημοκρατικό νόμο. Αγνοώντας ότι  και  ο Δίας δεν  μπορεί να κυβερνήσει το σύμπαν χωρίς τον εφαρμοσμένο   νόμο.

Τίποτα  στη κοινωνία  δεν  πάει μπροστά χωρίς την υπακοή και την εφαρμογή του δημοκρατικού  δικαίου.

Ο κυβερνήτης  έχει ιερή ευθύνη  να δημιουργήσει  δημοκρατικό περιβάλλον για την  ευημερία και ελευθερία  του  κοινωνικού συνόλου.  

Μερικοί ανώριμοι  κυβερνήτες, αναφέρει πάλι ο Πλούταρχος,  ενεργούν  σαν τους αδέξιους  γλύπτες,  που  νομίζουν  ότι πελεκώντας  κολοσσιαία  αγάλματα  με εξογκωμένα μπράτσα και το στόμα με τα πόδια ανοικτά, εξωραΐζουν τάχα την ανδρική τους ρώμη.  

Σαν τους παράφορους δικτάτορας, Χίτλερ, Μουσολίνι, Ίντη Αμήν και Σαντάμ Χουσεΐν, που με την  κτηνώδη τους  συμπεριφορά, παραμένουν  δείγματα φρίκης και ντροπής   στην  παγκόσμια ιστορία.

 Αξιόλογοι  κυβερνήτες  σαν το  Περικλή, Θεμιστοκλή, Τρικούπη και Πλαστήρα, στολίζουν την Ελληνική  ιστορία  με  την αξιοζήλευτη ηγετική τους  ικανότητα.  Είναι αδύνατο για ένα παράφρονα  ηγέτη  να εμπνεύσει σεβασμό και σωφροσύνη στον λαό του.

Η πολιτική δεν είναι καταφύγιο  του παρασιτισμού ούτε και  αλώνι του μισαλλόδοξου ηγέτη  να καταπατεί  την ανθρώπινη ελευθερία.

 Είναι τεράστιο έγκλημα  όταν ένας ανώριμος πολιτικός περιορίζει και  υποκατατάσσει μέρος της κοινωνίας επειδή  πιστεύουν διαφορετικά απ’ αυτόν.  Τέτοιου είδους   κυβερνήτες, ανακόπτουν  όχι μόνο τη  συνολική ευημερία του λαού,  αλλά μαραγκιάζουν  και την πολιτιστική πρόοδο τους  συνάμα.

 Κύρια  χαρακτηριστικά ενός ικανού ηγέτη είναι η ταπεινότητα, σοβαρότητα  και η  φιλοσοφική του ικανότητα.

 Ο ικανός  ηγέτης  οφείλει να φιλοσοφεί και να ‘χει πάντα  προοδευτική αντίληψη   για το καλό του κοινωνικού συνόλου.

Βλέποντας την ηρεμία και ακούγοντας τα σοφόλογα  του  Διογένη  Ο Μέγας Αλέξανδρος  κοντά στην Κόρινθο, στράφηκε προς τους υπασπιστές του λέγοντας.

«Αν δεν ήμουν βασιλιάς, λεει, πολύ θα ‘θελα να γίνω Διογένης».

 Μέσα από τέτοιες βαθυστόχαστες εκφράσεις, εύκολα διακρίνει  κανείς τον οραματιστή και ικανό  ηγέτη.

Ποτέ ένας λαός δεν πρέπει  να παρασύρεται από κούφιες ρητορείες και μάταιες υλιστικές υποσχέσεις ενός εγωκεντρικού και  αλαζονικού τυχοδιώκτη.

Το αλαργινό θαλάσσιο ταξίδι χρειάζεται ικανό και πεπειραμένο καπετάνιο στο τιμόνι  για να φτάσει το βαπόρι ασφαλή  στον προορισμό του.  Ας ελπίσομε μια μέρα  η ανθρωπότητα ωριμάζοντας, θα μπορεί  να εκλέγει πιο  προσεκτικά  τον ολοκληρωμένο της  ηγέτη . Μόνο τότε  θα  μπορέσει να πάει   μπροστά δημιουργικά, βιοτικά, πολιτιστικά  και  πνευματοδιανοητικά.      

  Hermanus - Νότια Αφρική

   Dimitri Karalis@ All Rights Reserved Worldwide.   

             

Η ΑΡΧΑΙΑ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Του Δημήτρη Καραλή
Μπορεί πλαστουργός να έπλασε την ανθρωπότητα, αλλά ήταν οι Αρχαίοι Έλληνες όμως που την τελειοποίησαν γλωσσικά, επιστημονικά, πολιτιστικά, διανοητικά, συνταγματικά, καλλιτεχνικά και πνευματικά. Πριν από αυτούς η ανθρωπότητα ήταν απολίτιστη και βάρβαρη, ανήμπορη να συζεί ομαδικά με ελεύθερο δημοκρατικό πολίτευμα. Φαίνεται μάλλον Ο Δίας γνώριζε την ικανότητα των Αρχαίων μας προγόνων πως να εκπολιτίζουν την ανθρωπότητα σωστά και τους ανέθεσε να τελειοποιήσουν το μεγάλο έργο του.
Η αξιοζήλευτη πολιτιστική, καλλιτεχνική και πνευματοδιανοητική τους προσφορά είναι τόσο τεράστια, που αναρωτιέται κανείς σήμερα! Μήπως ήταν άραγε διαλεγμένη γενιά που ανάπλασε την ανθρωπότητα τόσο εκθαμβωτικά; Κοιτάζοντας γύρω στον Ελλαδικό μας χώρο σήμερα, σαστιζόμαστε με την σπάνια ομορφιά που μας άφησαν πίσω.

Θυμάμαι όταν στάθηκα για πρώτη μου φορά μπροστά στον Παρθενώνα στα τέλη της δεκαετίας του πενήντα (50), ένοιωσα ψυχικό ρίγος μέσα μου σαν τον στοχαστή ‘Renan’.

Παρά την τεράστια καταστροφή που υπέστη το θεόανθρώπινο αυτό δημιούργημα ανά των αιώνων, εντούτοις αισθάνθηκα την ομορφιά του να παραμένει ακόμα άτρωτη μέχρι και σήμερα.
Σωστά ο “Ruskin αποκάλεσε τον Παρθενώνα, “ immortal memorial of beauty” (αθάνατο μνημείο της ομορφιάς).
Ο Περικλής έλεγε ότι «Ο Παρθενώνας χαιρετά το πνεύμα και αγαλλιάζουν τα μάτια και τις ψυχές του κόσμου καθημερινά».
Πλημμύρισα από απερίγραπτη χαρά και συγκίνηση βλέποντας μπροστά μου ένα τέτοιο σπάνιο δημιούργημα.
Εκστατικός και έκθαμβος επαναλάμβανα νοερά τα λόγια του ‘Renan’.
«Όλος ο κόσμος τώρα, μου φαίνεται βάρβαρος μπροστά στο Ιερό τούτο μεγαλείο. Η ανατολή με την επιδεκτική απατηλή της τέχνη και η Ρωμαϊκή πίθηκο-μίμηση του Ελληνικού πολιτισμού, δεν μπορούν να συγκριθούν ούτε με μια πέτρα μπροστά στο μεγαλείο τούτο που ονομάζεται Παρθενώνας».

Ο Παρθενώνας, είναι το μοναδικό τέλειο δόγμα σήμερα στην υφήλιο που δεν έχει ούτε έναν άπιστο.
Δεν εύρισκα κατάλληλη λέξη τη στιγμή εκείνη να εκφράσω την εσωτερική μου αίσθηση κοιτάζοντας το Ιερό τούτο δημιούργημα.
Η Αττική με την αιθέρια της λάμψη και τα αψηλά της κυπαρίσσια, συνδέονταν αρμονικά με το Ακροπόλιο μεγαλείο.
Αποστομώθηκα ακαριαίως, λες και αντίκριζα ζωντανή την Θεότητα μπροστά μαρμαράντυμένη να αγγίζει γαλήνια την ψυχή μου.
Ο Πλατωνικός ορισμός για την τέλεια ομορφιά περιγράφετε ως:
« η λάμψη της αλήθειας»,
Ο Παρθενώνας νομίζω έχει κάτι παραπάνω από αρχιτεκτονική ομορφιά, είναι η πλησιέστερη αποκάλυψης της Θεότητας στην ανθρωπότητα μέχρι σήμερα. Το Ακροπόλιο θαύμα δημιούργησε περισσότερο δέος μέσα μου, ακόμα κι απ’ τα άστρα στην Ναμίμπια έρημο όταν τα πρώτο-αντίκρισα μονάχος μου κάποτε.

Οι αθάνατοι δημιουργοί της, Καλλικράτης, Ικτίνος και Φειδίας, δεν ήταν απλώς αξιόλογοι Αθηναίοι καλλιτέχνες, αλλά και σπάνιοι υπερφυσικοί δημιουργοί. Μια απερίγραπτη αγαλλίαση με περιτύλιξε ολόψυχα κοιτάζοντας τον Παρθενώνα που πουθενά αλλού δεν την αισθάνθηκα τόσο παρόμοια. Αναρωτιόμουν με πίκρα και απορία! Πως τόλμησαν οι Τούρκοι να μετατρέψουν το Παρθενώνα σε μπαρουτοθήκη, οι Βενετσιάνοι να τον βομβαρδίσουν οι Άγγλοι να τον λεηλατήσουν και οι Χριστιανολάτρες να τον μετατρέψουν σε δογματική τους εκκλησιά;(παναγία Αθηνιώτησα). Πως αποφάσισαν τόσο άπονα και βάρβαρα να καταστρέψουν ένα τέτοιο σπάνιο μαγαλοδημιούργημα που χρειάστηκαν πάνω από (10) χρόνια για να αποπερατωθεί;

Σταμάτησα την αναπνοή μου για λίγο να αφουγκραστώ τη γαλήνη και την αρμονία τριγύρω μου, Α…..! τι εκθαμβωτικό δημιούργημα μουρμούρισα με πρωτόγνωρη ευτυχία.
Δίκαιο είχε κάποτε ο Ψυχάρης όταν φώναξε αντικρίζοντας τον Παρθενώνα για πρώτη του φορά.
“Δεν με νοιάζει να πεθάνω τώρα, λέει, αφού είδα τον Παρθενώνα και την Αθήνα. Εδώ έμαθε γράμματα, λεπτές τέχνες και πολιτισμό ολόκληρη η Ευρώπη. Εδώ διδάχτηκαν δημοκρατία, φιλοσοφία, ποίηση, θέατρο, πνευματισμό, γλώσσα, μουσική και αθλητισμό.
Τον ουρανό τούτο π’ αγναντεύω τώρα, τον κοίταζαν κάποτε και οι Περικλής, Θεμιστοκλής, Αναξαγόρας, Σωκράτης, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Αντισθένης, Ζήνωνας και τόσα άλλα βαθύστοχα μυαλά της τότε Αθηναϊκής κοινωνίας.

Ξαναστοχάστηκα αναρωτώντας μέσα μου, πως θα ‘ταν άραγε η ανθρωπότητα σήμερα χωρίς την Αρχαία Ελληνική πολιτιστική κληρονομιά; Ότι κινείτε στον Πλανήτη σήμερα, λέει ο Άγγλος Πλατωνιστής Thomas Taylor, έχει τις ρίζες του στη αρχαία Ελλάδα.
Αλφάβητο, γραμματική, μαθηματικά, γεωμετρία, αρχιτεκτονική, γλυπτική, αστρονομία, φυσική, δημοκρατία, μουσική, θέατρο, φιλοσοφία, ποίηση, αθλητισμό, υγιεινή και ότι άλλο αξιόλογο παρέλειψα μαζί.
Για κάθε καινούργια ανακάλυψη σήμερα στην υδρόγειο, τρέχουν όλοι τους στην Ελληνική γλώσσα να βρουν κατάλληλη λέξη που να ταιριάζει στην εφεύρεση τους.
Η Ελληνική γλώσσα, είναι μοναδική Νουνά στον κόσμο που βαφτίζει κάθε καινούργια επιστημονική ανακάλυψη εδώ και 3000 χρόνια.

Ουαί κι αλίμονο εάν τολμήσει κανείς να βγάλει την Ελληνική γλώσσα στο περιθώριο, διότι θα μείνε η ανθρωπότητα γλωσσικέ φαφούτα και ακατανόητη. Χωρίς τις Ελληνικές προθέσεις, ανά, κατά, δια, μετά, υπέρ, αντί, συν, προ, παρά, περί, από, υπό, εις, δις και πολλές άλλες, η ανθρώπινη σκέψη θα ‘ταν χαώδες και υποανάπτυκτη επικοινωνιακά.
Εάν Ελληνική γλώσσα τελειοποιήθηκε απ’ τον άνθρωπο, τότε η Ελληνική γλώσσα σαν ανταμοιβή, τελειοποίησε τον άνθρωπο.
Είναι η μόνη αλγεβρική γλώσσα στον κόσμο με απόλυτη ακρίβεια.
Παίρνοντας ένα ρήμα σαν το βάλλω, παραδείγματος χάριν, ανεβάζομε, κατεβάζουμε διαιρούμε και πολλαπλασιάζομε αλγεβρικά την έκφραση μας.

Προσθέτοντας μπροστά διάφορες προθέσεις, όπως, εισ-βάλλω, δια-βάλλω, ανά-βάλλω, προ-βάλλω, κατά-βάλλω, μετά-βάλλω, υπέρ-βάλλω, συν-βάλλω, υπό –βάλλω, από-βάλλω κ.τ.λ. - επεκτείνουμε τη νοητική μας φαντασία πέρα απ’ την αρχική μας σκέψη.
Πως θα εκφράζονταν οι Άγγλοι σήμερα χωρίς τις Ελληνικές προθέσεις, anti-biotic, cata-bolism, ana-bolism, hyper-market, sym-biotic, hypo-thetic, pro-gnosis, dia-gnosis κτλ.
Κοιτάζοντας την Αριστοτελική λέξη «εντελέχεια», που σημαίνει, έμφυτη τάση για την τελειότητα, είναι αδύνατο να μεταφραστή με μοναδική αντίστοιχη λέξη σε άλλη γλώσσα.
Θα χρειαστούν πολλές σειρές με πολλά παραδείγματα για να αποδώσουν κάποια πλησιέστερη έννοια.
Διαβάζουμε και ακούμε πολλά για την λαμπρή τούτη γενεά που λέγονταν ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ, αλλά πολύ λίγοι αντιλαμβάνονται το τεράστιο μεγαλείο τους.
Μας φαίνονται σαν αστραπιαίο όνειρο χωρίς καμιά συνέχεια και τους αλαργοκοιτούμε σαν ένα ιστορικό παραμύθι.

Κανείς πια δεν μιλάει ανοικτά για αυτούς χωρίς να παρεξηγηθεί για λοξός, εκκεντρικός και ονειροπόλος χαρακτήρας.
Θεωρείται σαν ένας ξεπερασμένος νεκρός πολιτισμός, που μόνο λίγοι αφελείς ασχολούνται ποια με αυτόν.
Ποιος προσπάθησε να τον εξοντώσει άραγε? ( ευτυχώς όμως μάταια). Ποιος γκρέμισε ναούς, σπάνια αγάλματα, έκαψε βιβλία, αφόρισε φιλοσόφους, έκλεισε φιλοσοφικές σχολές, Ιερά μυστήρια, ολυμπιακούς αγώνες και αναθεματίζει ακόμη και σήμερα την αρχαία Ελληνική φιλοσοφία ως προϊόν του σατανά;
Είναι λυπηρό να βλέπει κανείς τον σημερινό Έλληνα αδιάφορο για την ένδοξη κληρονομιά του, διαβαίνοντας ασυγκίνητος μπροστά στα λιγοστά λεηλατημένα ιερά ερείπια που του απέμειναν πίσω.

Θυμάμαι τον Νίκο Καζαντζάκη όταν πρώτο-επισκέφτηκε τα αρχαία τοπία του Μουριά στη δεκαετία του πενήντα, ρώτησε την γυναίκα αρχειοφύλακα που φύλαγε εκεί τα ιερά κειμήλια.
«Τι είναι όλα τούτα εδώ που φυλάς, κυρά μου »; την ρωτάει λακωνικά ο Καζαντζάκης,
Α!... παλαιόπετρες είναι χριστιανέ μου και τίποτε άλλο, απαντά η μεσόκοπη αρχειοφύλακας.
«Γιατί τότε έρχονται όλοι αυτοί οι ξένοι εδώ», ξαναρωτά ο Καζαντζάκης.
Α! κουτόφραγκοι είναι όλοι χριστιανέ μου, του απάντησε πάλι ήρεμα.
«Πόσα χρόνια είστε φύλακας εδώ κυρά μου»; Την ξαναρωτά Ο Καζαντζάκης. Είκοσι (20) χρόνια…., απαντά αυτή περήφανα.
«Μυστήριο πράμα! μουρμουρίζει ο Καζαντζάκης, είκοσι ολόκληρα χρόνια να κοιμάται παρέα με τους θεούς και να μην το πάρει ακόμα χαμπάρι»......!

Δεν θα ήταν χρήσιμο άραγε εάν τα Ελληνικά σχολεία σήμερα πληροφορούσαν με περισσότερο ιερό ζήλο τους νέους μας για την αρχαία

τους κληρονομιά, αντί να ξοδεύουν τεράστιο χρόνο να διδάξουν στα παιδιά μας το Εβραϊκό ψευδό- torah; Κάθε Ελληνόπουλο σήμερα πρέπει να γνωρίζει και την τελευταία ιστορική πέτρα και ιδέα που άφησαν πίσω οι προγονοί τους σαν ανεκτίμητος θησαυρό τους. Έτσι μόνο θα ξυπνήσομε τον πόθο των παιδιών μας να αγαπήσουν και να μιμηθούν την ένδοξη Αρχαία μας κληρονομιά. Μόνο με γνώση, συνείδηση, σεβασμό και αγάπη για την ένδοξη ιστορίας μας, μπορούμε να ελπίζομε για κάποιο λαμπρότερο αύριο από τις μελλοντικές γενιές μας

ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

         Του Δημήτρη Καραλή

Τι ευχάριστο πράμα  θα  ‘ταν να   κουβεντιάζαμε   με κάποιον που θά 'βλεπε τον κόσμο  με τα ίδια  μάτια,  μοιράζοντας έτσι  μαζί του  ατέλειωτες στιγμές χαράς και κωμικοτραγωδίες  που  σεργιανούν στο κόσμο σήμερα! Μα τέτοιους φίλους δύσκολα  βρίσκει  κανείς  στην σύντομη ζωή του.  Εάν πρέπει να προσέχομε σ’ ότι  λέμε για να μη ενοχλούμε  τον συνομιλητή μας, τότε καλύτερα να μένουμε μόνοι μας.

Να ξαπλώνομε προτιμότερο σ’ ένα καναπέ και μ’ ένα καλό βιβλίο στα χέρια μας, να διαβάζομε ανενόχλητα τις σκέψεις του μακρινού μας στοχαστή. Συνήθως οι αναπτυγμένες  ψυχές  προτιμούν τη  μοναξιά.  Δεν τους πειράζει βέβαια να  βάζουν  τα χέρια τους δημιουργικά  στη κοινωνία, αλλά προτιμούν να κρατάνε  τις  σκέψεις  τους ενδοψυχικά.  Αυτόπροστατεύονται μ’ αυτόν τον τρόπο  απ’  την  ακατανοησία του άγουρου όχλου, και προσφέρουν μόνο  τα χιουμοριστικά τους  ανέκδοτα κατά διαστήματα.

Φιλόσοφοι,  μύστες, ποιητές, πεζογράφοι κι άλλοι αξιόλογοι καλλιτέχνες, παρέμεναν  σιωπηλοί σ’ όλη τη ζωή τους. Ο διανοητικός ορειβάτης πρέπει να ανηφορίζει   ελαφρύς αν θέλει να κατακτήσει  τη βουνοκορφή ποιο σίγουρα.

Κάθε άνθρωπος διαφέρει απ’ τον άλλο άνθρωπο κατά το πόσο  έθεσε η όχι  σαν στόχο  την αλήθεια  στη ζωή του. Εάν έβαλε ή δεν έβαλε την καρδιά του να την αποκτήσει. Συνήθως οι πνευματοδιανοηκά  αδιάφοροι συνάνθρωποί μας, αρέσκονται να  διασκεδάζουν φιλήδονα και μάχονται αδρά για τις ηδονιστικές τους ορέξεις.

Δυστυχώς όμως που όλα καταλήγουν  σε  πόνους και βάσανα  κάποια μέρα, διότι κάθε υπερβολή φέρνει και τον αντίθετο καρπό της.  Όλοι  ήμαστε δοχεία της αλήθειας, αλλά δεν μπορούμε να αποθηκεύσομε περισσότερη από όσο χώρο προετοιμάσαμε για αυτήν. Σαν την κρασοκανάτα, που όταν  τη γιομίσουμε με ξύδι, δεν μπορούμε  να την γιομίσουμε και με  κρασί αντάμα. Η καρδιά που παραγεμίσθηκε με φιλήδονες  απολαύσεις, δεν μπορεί να γιομιστεί  και με  πνευματικότητα συνάμα. Η  αλήθεια  αντανακλά  πιο ξάστερα όταν ο  καθρέφτης της ψυχής  μας  είναι καθαρός και όχι φιλήδονα  μουτζουρωμένος.

 Ένας  Κινέζος ερημίτης στοχαστής κάποτε που ονομάζονταν Hsu Yu, δεν είχε τίποτα  δικό του στη ζωή,  μήτε  ένα ζευγάρι σαντάλια. Τον είδε μια μέρα  ένας περαστικός  κυνηγός  να πίνει νερό με τις χούφτες του  στη βρύση της βουνοπλαγιάς και του χάρισε ένα κολοκυθένιο κύπελλο  να πίνει το νερό του  πιο άνετα. Ο ‘Hsu Yu’ το δέχτηκε ευγνώμονα  και το κρέμασε σε ένα κλωναράκι της οξιάς, αλλά ο  αγέρας  όμως το κούναγε  πέρα δώθε κάνοντας μεγάλο θόρυβο. Α..! τι ενοχλητικό πράμα είναι τούτο το παλαιοκολοκύθι….,  λεει ο Hsu Yu, και το πέταξε στο  ρέμα, για να απαλλαγεί απ’ το θόρυβο.

Συνέχισε και πάλι να πίνει   νερό του  με τις  χούφτες του όπως πάντα. Αναρωτιέμαι  τώρα……  πόσο αγνή θα ‘ταν η καρδιά του, με τέτοια   υλιστική αδιαφορία;  Ακόμα και ο  Διογένης  θα τον ζήλευε μέσα απ’ το παλατένιο του βαρέλι.

Δεν υπάρχει ωραιότερη  αρετή  από την ολιγάρκεια,  ορθά το εξέφρασε ο Πλούταρχος λέγοντας: «Ουδέποτε λιμός εγένετο μοιχεία, ουδέποτε απορία χρημάτων ασωτεία». Δηλαδή, ‘ποτέ η πείνα δεν δημιούργησε  μοιχείες, ούτε και η φτώχεια  χρηματικές ασωτειες’.

 

Ο Αμερικανός  φιλόσοφος R.W. Emerson, γνώριζε κάποτε δυο γερουσιαστές στο κογκρέσο το 1890, που εκτός απ’ την πολιτική τους  ρουτίνα, ενδιαφέρονταν και για πνευματισμό  (σπάνιο φαινόμενο βέβαια). Συναντιόταν τακτικά και κουβέντιαζαν  για διάφορα  πνευματικά  και μεταφυσικά  ζητήματα. Μετά από λίγα χρόνια όμως, ένας απ’ τους δυο  βγήκε σε σύνταξη και έφυγε μακριά απ’ το κογκρέσο. Επειδή η απόσταση ήταν μεγάλη, δεν είδαν ο ένας τον άλλο για 15 χρόνια. Ξαφνικά συναντήθηκαν επιτέλους ένα βράδυ σε δεξίωση που οργάνωσε ο λευκός οίκος στην Ουάσιγκτον.

 Αλλάξανε εγκάρδιες  χειραψίες και ρώτησαν ο ένας τον άλλο. Βρήκες κανένα φως Άλμπερτ; ρωτάει ο Λούης, μπα, τίποτα απαντά ο Άλμπερτ, εσύ βρήκες τίποτα Λούη;  ρωτάει ο Άλμπερτ, ούτε και εγώ τίποτα,  απαντά ο Λούης. Κοιταχτήκανε με απογοήτευση για  τελευταία φορά στα μάτια τους,  δώσανε ακόμη μια εγκάρδια χειραψία και  χώρισαν   για πάντα.

 Και συμπληρώνει τώρα παρακάτω ο Emerson:

"Ενώ είχαν και οι δυο τους  κοφτερά μυαλά, λεει, ήταν παράλληλα και  γεροί υλιστές στην καθημερινότητά τους. Είναι φυσικό, συνεχίζει,  όταν οι σωματικές ορέξεις υπερτερούν τις ψυχικές ανάγκες,  οι πνευματικές πηγές θα στειρέψουν κάποια μέρα. Δεν μπορούν να  αναπτυχθούν  και τα δυο  ταυτόχρονα.   Συνήθως το ζωικό μέρος  αναπτύσσεται  γρηγορότερα  απ’ το πνευματικό, διότι είναι ευκολότερο, ορατό και χειροπιαστό"

Διάβαζα κάποτε πως ο πατέρας του Νίκου Καζαντζάκη διαμαρτύρονταν στην γυναίκα του για τον  νεαρό τους κανακάρη.  Είναι πολύ ονειροπόλος, λεει, και κυνηγάει τον γαλάζιο αγέρα με τις αφηρημένες σκέψεις του. Αντί να ανοίξει δικηγορικό γραφείο και να πολιτευθεί μια μέρα,  στοχάζεται  να πάει  σαν περιηγητής στον γαλαξία. Με τα μάτια του κατεβασμένα ο Νίκος από σεβασμό που έτρεφε για τον πατέρα του,  του απάντησε  χαμηλόφωνα.  Πατέρα,  λεει,  εγώ δεν ήρθα στη ζωή  για να  γιομίσω τα αμπάρια της ψυχής μου με άχρηστες ουσίες. Ούτε και  να μπαίνω βγαίνω στα δικαστικά μέγαρα ή κοινοβούλια σαν  δικηγόρος  και μάταιος  πολιτικός. Δεν μ’ αρέσει να είμαι κλεισμένος σαν το πουλάκι στο κλουβί που λέγεται γραφείο. Διψώ να καταλάβω  το σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης, και ποια θα είναι οι μοίρα  μου όταν θα φύγω απ’ εδώ  για παραπέρα. 

Παραπονιόταν και  η γυναίκα του, Ελένη, αργότερα, γιατί  ταξίδευαν συχνά δεύτερη  κατηγορία με τον σιδηρόδρομο. Πολλές φορές  μάλιστα συνταξιδεύανε παρέα με κότες, πρόβατα και γίδια. Συντρόφισσα, της απαντά ο Καζαντζάκης, ο γρηγορότερος δρόμος να πουλήσομε  την ψυχή  μας στον διάβολο, είναι να κυνηγάμε αποκλειστικά  την καλοπέραση.

Περισυλλογηζόμενος τα βαθύλογα του Νίκου Καζαντζάκη, ανασύρω απ’ την μνήμη μου  το περίφημο τούτο ξόρκι του  Πέρση ποιητή ‘Jalalu ‘ddin Rumi.’

«Κάθε μορφή  που βλέπεις γύρω σου έχει το αρχέτυπο κάπου  στον αόρατο άτοπο κόσμο.

Εάν  η μορφή κάποτε χαθεί, τι σε νοιάζει, αφού το γνήσιο θα ζει κάπου  αλλού αιώνια.

Κάθε σχήμα που βλέπεις και κάθε  βαθιά έκφραση που ακούς, προϋπήρχαν σαν πρωτότυπα κάπου  αλλού.

Μην θλίβεσαι και παραπονιέσαι ότι θα  εκλείψουν κάποια μέρα, διότι δεν είναι έτσι φίλε μου.

Όταν τα λουλούδια καρποφορήσουν  και τα κιτρινωπά  δενδρόφυλλα  αρχίζουν να φυλλορροούν, οι ρίζες  συνεχίζουν να τροφοδοτούν με τροφή και νερό το δένδρο. Τίποτα δεν χάνεται και μη μοιρολογάς απαρηγόρητα.

Φαντάσου την κοσμική ψυχή σαν μια αστείρευτη  πηγή  και εσύ σαν ένα μικρό ρυάκι της. Εφόσον η κοσμική πηγή θα αναβρύζει παντοτινά, και εσύ θα κυλάς  αιώνια.  

.

Απ’ την στιγμή που ήρθες σε ανθρώπινη μορφή, σου δόθηκε μια σκάλα  να ξεφύγεις και να ανεβείς  ψηλότερα.  Πρώτα ήσουνα ορυκτό,  μετά εξελίχθηκες σε  φυτό -και αργότερα σε ζωική μορφή. Πως μπορεί αυτό να είναι αίνιγμα για σένα;

Μετέπειτα εξελίχθηκες σε  άνθρωπο με αίσθηση, γνώση, κρίση και διάνοια.  Σκέψου, το σώμα σου που προέρχονταν  αρχικά από ένα κώνο κορνιαχτό, πόσο τέλειο και θαυμαστό εξελίχθηκε σήμερα!

Όταν θα ταξιδέψεις δημιουργικά  την ανθρώπινη αποστολή σου, θα προαχθείς σε άγγελο  μια μέρα. Τελειώνοντας την αγγελική σου  προσφορά, θα περάσεις  στην αιώνια κοσμική θάλασσα  που τη   λέγετε Θεός η Δίας.

Πάψε  να μοιρολογάς και να  ανησυχείς  για το μέλλον σου. Εάν το σώμα σου  ξέπεσε και γέρασε, τι σε νοιάζει βρε αδερφέ; Αφού  η ψυχή σου θα παραμένει αθάνατη και αγέραστη αιώνια;