ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

  ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

                                 

                      Του  Ιατρού Δημήτρη Καραλή

Εδώ και πριν από εικοσιπέντε (25) αιώνες περίπου, το Αθηναϊκό δικαστήριο παραβίασε  για πρώτη  φορά τη νοητική ελευθερία  και καταδίκασε τον φιλόσοφο  Σωκράτη σε θάνατο.  Κατηγορήθηκε ότι αγνοούσε  τους Ολύμπιους  θεούς, και ότι  ρύπαινε τα μυαλά των νέων με καινούργιες  φιλοσοφικές ιδέες και θεότητες.  

Αυτό συνέβη  διότι για ένα μικρό διάστημα η Αθηναϊκή δημοκρατία καταλύθηκε μετά την πελοποννησιακή καταστροφή  και αντικαταστήθηκε με τους  τριάκοντα (30) τύραννους που  περιόρισαν για μικρό διάστημα  την ελευθερία σκέψεως. Αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας συνέλαβαν τον κύριο  μηνυτή του Σωκράτη και τον  καταδίκασαν  σε θάνατο.  Έχτισαν συνάμα  και προσωπικό ναό  στην μνήμη του μεγάλου αυτού  Έλληνα  φιλόσοφου.

Πεντακόσια χρόνια μετά τον θάνατο του Σωκράτη, η ανθρωπότητα έχασε πια την ικανότητα να σκέφτεται ελεύθερα για δυο χιλιάδες χρόνια, λόγω της μισαλλοδοξίας  του  θρησκευτικού δογματισμού  και τους συνεταίρους του  στρατιώτες.

Οι δυο αυτοί δεσμοφύλακες του σκοταδισμού, κατόρθωσαν να σταματήσουν την ανθρώπινη εξέλιξη και να μετατρέψουν την ανθρωπότητα σ’ ένα απέραντο   διανοητικό απολίθωμα. Εδραίωσαν τρόμο και φόβο στα μυαλά και στις ψυχές της ανθρωπότητας,  που κανείς πια  σήμερα δεν τολμά να εκφραστεί ελεύθερα χωρίς να υποστεί δογματική επίθεση  η  και θάνατο πολλές φορές. Έθεσαν  συνάμα και τη φιλοσοφική σκέψη εκτός υποψηφιότητας να κυβερνήσει πολιτισμένο κράτος (τρόπον τινά) στο  πλανήτη  μας,  μέχρι σήμερα.

Οι αρχαίοι Έλληνες  με  πεντακόσια (500) χρόνια αδογμάτιστη   δημοκρατία, δημιούργησαν ότι καλύτερο  κυκλοφορεί σήμερα στην ανθρωπότητα. 

 Φιλοσοφίκή σκέψη, ποίηση,  επιστήμη,  μουσική, θέατρο, λεπτές τέχνες, παιδία, υγιεινή, αθλητισμό, κι ότι άλλο θαυμαστό παρέλειψα.  Τουναντίον, τα  σημερινά  δόγματα  δεν  δημιούργησαν τίποτα  αξιόλογο στη ανθρωπότητα. Εδραίωσαν μοναχά  φανατισμό, φοβολαγνεία,  προκατάληψη (superstition) σκοταδισμό, δογματικούς πολέμους,  καταπιεστικές αποικιοκρατίες,  αποτρόπαια αιματηρά  εγκλήματα και περιορισμό στην νοητική και πνευματική ανάπτυξη. Ποτέ η ανθρωπότητα δεν υπόφερε τόσο πολύ νοητικά και ψυχικά όσο στα τελευταία  2000 χρόνια. Έχασε πια τον ανθρώπινο σκοπό   που είναι η αγάπη για έρευνα, γνώση με αλήθεια, και περιπλανιέται πεδουκλωμένη* και αδιάφορη για το πνευματικό της  μέλλον.

  ΤΟ ΓΝΩΘΙ Σ’ ΑΥΤΟΝ, δεν είναι πια  σήμερα δημοφιλής θεσμός, ούτε και η αγάπη για  έρευνα,  φιλοσοφία, ποίηση  και καλές τέχνες  όπως ίσχυε στους αρχαίους μας προγόνους, αλλά αντικαταστήθηκε  με την  τυφλή υπακοή  στο  θρησκευτικό κατεστημένο. “Πίστευε και μη ερεύνα”.  

Σποραδικά  κανένας παρεξηγημένος στοχαστής προσπαθεί να ξεστομίσει τι ακούει και τι βλέπει με τον νοητικό του μάτι,  αλλά κανείς δεν του δίνει  μεγάλη σημασία.

 Σαν του βυθού τα ψάρια, που δεν νοιάζονται για τη γνώμη του τολμηρού ψαριού όταν πηδάει πάνω απ’ το νερό και ανακαλύπτει καινούργιο ουρανό και κόσμο. Δεν δίνουν  μεγάλη σημασία στην αφηρημένη  σκέψη  του στοχαστή, στο χρωστήρα του ζωγράφου και στο κοπίδι του γλυπτομάστορα, αλλά   σεργιανούν αδιάφορα  μπροστά τους.

Όταν  μπαίνουν σε βιβλιοθήκες, πινακοθήκες και μουσεία, δεν δίνουν  σημασία στα έργα τέχνης στο καθένα του ξεχωριστά.  Αλλά τα αλαργοκοιτούν βιαστικά όλα μαζί  σαν τους πολιτικούς πουν χαιρετούν τον όχλο  από μακριά σηκώνοντας το ένα χέρι  μοναχά. 

 ‘Κανένας δεν μπορεί να εκτιμήσει την καλλιτεχνική αξία, λέει Ο φιλόσοφος Ελμπερτ Χάμπερτ,  χωρίς να έχει καρδιά που να χτυπά και ψυχή που νοιώθει ευαίσθητα’.

Η καλλιτεχνική δημιουργία είναι  πνευματική αρμονία που εμπνέει και αγαλλιάζει τον νου και την ψυχή του ανθρώπου. Όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες εμποτίζουν την δημιουργία τους με αρμονία, και την φορτώνουν με εισήγηση και νόημα πάνω από την απλή ανθρώπινη αντίληψη.

 Η δημιουργία τους είναι γεμάτη από πνευματικούς αντίλαλους που κλονίζουν βαθύτατα την ψυχή του ώριμου ανθρώπου. Όλες οι  λεπτές τέχνες,  είναι  πλουτισμένες με ζωτικότητα και πνευματική ουσία που σπάνια ξεφεύγει το παρατηρητικό μάτι του αναπτυγμένου ανθρώπου.

Όλοι οι άνθρωποι γεννήθηκαν με κάποια καλλιτεχνική ικανότητα, αλλά το λανθασμένο μονοπάτι  που διάλεξαν στη ζωή τους, απολύχνοσε το ψυχονοητικό ταλέντο τους πρώιμα.

Κάθε άνθρωπος μπορεί να γράψει ποιήματα, έλεγε ο ποιητής John Milton, εάν δεν κουβαλάει μαζί του εμπόδια και άχρηστες ουσίες που η ψυχή του ποτέ δεν διάλεξε. Μαθαίνομε να γράφομε γράφοντας και όχι σπουδάζοντας  ογκώδεις τόμους από  ακαδημαϊκά βιβλία.

Ο Herbert Spencer, έμαθε γραμματική στα εξήντα του χρόνια όταν άρχισε να γράφει τις πραγματείες του, που είναι και η καταλληλότερη ηλικία  στον άνθρωπο να γράψει τις εμπειρίας του.

Ο Δημιουργός  δεν περίμενε απ’ τον άνθρωπο να μάθει πρώτα πολλά  γράμματα πριν στοχαστεί και ερωτευτεί την αλήθεια και την λεπτή  τέχνη στη ζωή του. Τα καλά και γνήσια στη ζωή  είναι πάντοτε αυτοδίδακτα.  Δεν φταιει το πνεύμα εάν δεν παράγει λεπτές τέχνες  στον κάθε άνθρωπο, αλλά  τα παραγεμισμένα τους μηλίγγια  που δεν επιτρέπουν στο  πνεύμα να περάσει μέσα τους ελεύθερα.

Ο κοσμικός νους είναι πάντα έτοιμος να βοηθήσει τη δημιουργία στον άνθρωπο, εφόσον το  μυαλό και  ψυχή του διατηρούνται  αγνά και ανοικτά.  

‘Αφεντικό, λέει ο Ζορμπάς του Νίκου Καζαντζάκη, για να είσαι ευτυχισμένος στη ζωή, πρέπει να είσαι λιγάκι χαζούτσικος σαν τα μικρά παιδάκια.  (Οι λέξεις νήπιο και μωρό δεν σημαίνουν πραγματικά μικρό παιδάκι, αλλά και  γλυκοχαζούτσικο).

 Η πνευματική δημιουργία πηγάζει απ΄ της ψυχής τα αμπάρια και δεν έχει καμιά ανάγκη απ’ ακαδημαϊκά σχολειά  να εκφράσει το εσωτερικό της μεγαλείο.

Εάν δεν  μπορέσει να το εκφράσει με μελάνι στο χαρτί, θα το τραγουδήσει η χορέψει πιο καλύτερα.

 “Η ψυχική ακτινοβολία είναι γεμάτη  πνευματικό φως που λάμπει στον κόσμο έστω κι αν εκπέμπεται κι  από έναν εντελώς αγράμματο.  

“Αφεντικό…..! ξαναλέγει ο Ζορμπάς, δεν μπορώ να σου μολογήσω αυτό που αισθάνομαι μέσα μου με λόγια, αλλά μπορώ να σου το χορέψω τέλεια, εάν του λόγου σου το επιθυμείς”.

‘Οι μεγάλοι στοχαστές είναι τα  πνευματικά οπλοστάσια που τροφοδοτούν την ανθρωπότητα με την οπλισμένη τους διάνοια. Ακούγοντας  τις σκέψεις τους, μαθαίνομε  και εμείς να δημιουργούμε  αγάλι, αγάλι  τη δική μας προίκα.

Οι στοχαστές προετοιμάζουν το έδαφος για καινούργιους στοχαστές,  και ‘χουν πάντα ένα κεντρικό θέμα που  αγωνίζονται ασταμάτητα, την ατομική  ψυχονοητική ελευθερία.  

Το βαθύ γράψιμο έχει ανάγκη από Σπαρτιάτικα γερά νεύρα και αρχαίο Αθηναϊκό κεφάλι, διότι  χρειάζεται  γερή σφριγονευρική κατεύθυνση και νοητική πειθαργία.

 Η λογοτεχνική δημιουργία  φορολογεί αδρά το νευρικό απόθεμα του συγγραφέα. Οι ιδέες του δεν κατεβαίνουν εύκολα πριν οι σφυγμοί τους  ανεβούν πάνω από  ογδόντα (80) στο λεπτό, και αυτό σημαίνει ραγδαία νευρική εξάντληση για όποιον  γράφει ψυχικά.

Οι μεγάλοι συγγραφείς δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα στη ζωή τους  εκτός απ’ το να γράφουν μοναχά.

Σαν το διαλεχτό άλογο, που δεν μπορεί να τραβάει αλέτρι  όλη μέρα και να τρέχει για  την πρώτη θέση στον ιππόδρομο τη νύχτα.

Όλα τα φημισμένα βιβλία που παραμένουν ανεξίτηλα  στην τριβή του χρόνου, είναι προσωπικές βιογραφίες.

Ο στοχαστής δεν ενδιαφέρεται  να γράψει για τίποτε άλλο εκτός απ’ την ίδια τη ζωή του. Η λογοτεχνία είναι  βιογραφική εξομολόγηση και η μελάνη της είναι πάντοτε κόκκινη. Το βαθύ γράψιμο δεν είναι τίποτε άλλο παρά πνευματική ενέργεια, που εισέρχεται στον συγγραφέα και τον χρησιμοποιεί σαν όχημα να εκφράσει τις  ιδέες του. Όταν ερωτευόμαστε το γραφικό χαρακτήρα κάποιου συγγραφέα, σημαίνει ότι απλώς  αναγνωρίζομε τις  ανεκπλήρωτες ιδέες μας στο βιβλίο του που διαβάζομε.

Όλοι μας είμαστε μέρος της κοσμικής εξέλιξης που κατευθύνει τις σκέψεις μας σαν τις μαριονέτες στην θεατρική σκηνή όταν αφουγκραζόμαστε προσεκτικά την εσωτερική  αυτή  φωνή . Κάθε άνθρωπος γεννιέται με προσωπικό επάγγελμα που κανείς δεν μπορεί να του το μιμηθεί ή να  το αφαιρέσει- και το επάγγελμα αυτό ονομάζεται ταλέντο.

Ας εμπιστευθούμε το κοσμικό μας τούτο δώρο χωρίς φόβο και δισταγμό, σίγουροι ότι το κοσμικό χέρι που μας φύτεψε στον πλανήτη τούτο, φρόντισε  και  κάτι καλύτερο για μας.

Εάν πιστέψομε ακράδαντα στην κοσμική αυτή αποστολή μας, σίγουρα θα ανταμειφτούμε   με προκοπή,  πρόοδο και ευτυχία στο  μικρό αλλά  ενδιαφέρον  υδρόγειο ταξίδι μας.

Cape Town

Νότια Αφρική

*πεδούκλι, είναι μια αλυσίδα η γερή τριχιά που δένουν τα μπροστινά πόδια των αλόγων για να μην απομακρύνονται από κοντά τους  τα βράδια όταν βόσκουν. 

   

Dimitri Karalis@ All Rights Reserved Worldwide

Η ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

                               Η ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

                               

                                        Του Δημήτρη Καραλή   

Υπάρχουν  λέξεις  που τις  χρησιμοποιούμε για να στολίζομε την έκφρασή μας, όπως  διαλέγομε λουλούδια  να κοσμήσουμε το σπίτι  η  τα κρεμάμε γιρλάντες  στο λαιμό. 
Το καταπράσινο  λιβάδι αγαλλιάζει τα μάτια  του  διαβάτη,  κι όμως,  λίγα  αγριολούλουδα φυτρωμένα διάσπαρτα  εδώ και εκεί, τονίζουν κι ανυψώνουν ακόμα περισσότερο την παραμυθένια  ομορφιά του. Το ίδιο συμβαίνει και με τη λογοτεχνία,  όταν νυφοστολίζομαι τις σκέψεις μας ανάμεσα  με όμορφες λεξούλες, σαν τις κεντήστρες που κοσμούν με πολύχρωμες  κλωστές  τα αγαπημένα  εργόχειρά τους.   

Κάθε καλογραμμένη   χρήσιμη σκέψη, εμψυχώνει, τρέφει και καλλιεργεί  τον αναγνώστη.  Σαν  την  οργανική κοπριά που δυναμώνει  δενδρύλλια και  φυτά  να  παράγουν   καλύτερα  λουλούδια, φρούτα και καρπούς. Ποτέ μια γνήσια σπερματική  ιδέα δεν παραμένει ανεκμετάλλευτη  στην ανθρωπότητα ,  αργά η γρήγορα θα  μαθευτεί  και θα  μεταδοθεί   σε ολόκληρη την οικουμένη.      

Όλα τα λογοτεχνικά  βιβλία που περιέχουν  συμπυκνωμένη εύφορη  σκέψη, είναι οι  νοητικές πυξίδες  στο γήινο ταξίδι μας.     

Είναι σαν υπερφυσικά οχήματα που  μεταφέρουν  τις άγουρες  σκέψεις μας  σε γόνιμα  εδάφη  να ωριμάσουν γρηγορότερα.

Σαν τα αρχαία Ελληνικά  βαπόρια,  που μετέφεραν  βάρβαρους   του Εύξεινου Πόντου  στην Αθήνα να μάθουν  γράμματα και να μιμηθούν το λαμπρό πολιτισμό της.

Όλες οι λογοτεχνικές  ιδέες   που  διατήρησαν άτρωτη  την αξία  τους στη τριβή του χρόνου, παραμένουν  αξιόλογα ορόσημα  για την ανθρωπότητα,  σαν  τους πελώριους   πυραμίδες και το λαμπρό μας Παρθενώνα.

Ανάμεσα σε τέτοια λογοτεχνικά αριστουργήματα ξεχωρίζει πρώτος  ο Πλάτωνας  σαν  άσβηστο λυχνάρι, που φώτισε και  φωτίζει συνέχεια   την ανθρωπότητα   με την αειθαλή σοφία του.

Παρά τα δυόμιση χιλιάδες χρόνια  ύπαρξης  σε κάθε  βιβλιοθήκη του πλανήτη, παραμένει ακόμη  επίκαιρος  σαν τον  λαμπρό μας ήλιο που ανατέλλει φρέσκος κάθε μέρα.       

Μέσα εκεί στα βαθύστοχα γραπτά του ανακαλύπτομε τη θα πει σπουδή, σκέψεις,  πολιτισμός, ανάπτυξης και  πνεύμα.

Πολιτεία,  Φαίδων, Φαίδρα, Τίμαιος, Συμπόσιο, Γοργίας  Πρωταγόρας,  Απολογία  και  οι ενδιαφέροντες επιστολές του,  είναι λίγα από  τα  ανεκτίμητα κειμήλια του  που  άφησε πίσω  να  μας καθοδηγούν  σωστά.  Όποιος δε διάβασε το Πλάτωνα  καθόλου, «αναφέρει ο Έμερσον»,  παραμένει  διανοητικά   αργόσυρτος και  πνευματικά κωφάλαλος  στην χρήσιμη ζωή του   

 Είναι ο μοναδικός  δεξιοτέχνης στην υφήλιο που διεισδύει στα ανθρώπινα μελίγγια και  διευρύνει τα στενά τους  καμαρίνια  να στοχάζονται βαθύτερα.

Κάθε  Πλατωνιστής  αναγνωρίζεται ακαριαία  ανοίγοντας λιγάκι  το στόμα του, σαν το γλυκόλαλο αηδόνι   

Ποτέ μου δε συνάντησα   ενδιαφέροντα   συνομιλητή που να μην ήταν  έστω και στο ελάχιστο  Πλατωνικά  επηρεασμένος.

 Δεύτερος κολοσσός της  φιλοσοφικής σκέψης  είναι ο Σταγερείτης στοχαστής  Αριστοτέλης, ιδιαίτερα χρήσιμος για όσους αρέσουν την  σχολαστική του  ανάλυση.

Ομολογώ ότι έμαθα πολλά  μαζί του, αλλά ποτέ  δεν αισθάνθηκα   την ίδια πνευματική  ώθηση όπως  με τον θεόπνευστο Πλάτωνα.

  Ο Αριστοτέλης  θυμίζει περισσότερο τα σχολικά μας  θρανία  που  δίδασκαν την  ακαδημαϊκή τους  ύλη  υποχρεωτικά, αλλά άφηναν την ψυχή του μαθητή  εντελώς  ανεπηρέαστη.        

Έγραψε  πολλά συγγράμματα, αλλά ξεχωρίζω  αυτά που ωφελήθηκα περισσότερο : ‘Περί ψυχής’, ‘Νικόμαχος’, Ηθική  και  τα επιτραπέζια  γνωμικά του   (προβλήματα).      

Για τον Πλούταρχο έχω πάρα πολλά να πω και  δεν ξέρω από που να αρχίσω. Είναι ο γιατρός της ψυχής, έληγε ο Γάλος  ‘Michael  Montaιgne’.  Κανείς  δεν θα  διάβασε τον Πλούταρχο μάταια  (ελπίζω) χωρίς να  μη επωφελήθηκε διανοητικά ευελπιστώ.                                             .

 Εκτός απ’ τους γνωστούς βίους των Ελλήνων και ρωμαίων επώνυμων Ανδρών, άφησε πίσω και ένα τεράστιο έργο δέκα έξη (16) τόμων που το ονόμασε «ηθική».  Εκεί μέσα δεν παρέλειψε τίποτα χρήσιμο για να το συμπληρώσει κάποιος άλλος  πιο  σοφότερος αργότερα.

 Αν και  βαθιά  Πλατωνικός, ξεπερνούσε ακόμη και το δάσκαλό του  σε πολλά σημεία.

Διατέλεσε δάσκαλος στην Πλατωνική ακαδημία, Ιερέας στους Δελφούς,  φιλόσοφος  για τους  Ρωμαίος, Βιοτάρχης των Θηβών και  ιδανικός οικογενειάρχης.

Περί θειας τιμωρίας, Περί διαίτης, Περί αδελφικής αγάπης, Δειπνίζοντας με τους εφτά σοφούς, Περί κολακείας, Περί φιλαργυρίας, Περί διανοητικής ανάπτυξης, Γράμμα στη σύζυγό του Τιμόξενα και τα Επιτραπέζια γνωμικά του, είναι λίγα απ’ τον τεράστιο φιλοσοφικό του  θησαυρό που κληρονομήσαμε.

 Είναι απ’ τους λιγοστούς συγγραφείς που συχνά γυρίζομε πίσω να τον ξαναμελετήσομε. 

Απ’ τους νεότερους Έλληνες στοχαστές  ξεχωρίζουν οι:  Ροΐδης, Καζαντζάκης,  Καστοριαδης, Αλεξός  και  αρκετοί άλλοι. Όλοι τους  πρόσφεραν αξιόλογες σκέψεις για κάθε ώριμο αναγνώστη.                

Από τους μεγαλύτερους ξένους στοχαστές ξεχωρίζουν οι: Francis Bacon, Thomas Carlyle, Waldo Emerson,  Fredric Nietzsche, Dante Algeri, Thomas Taylor,   Ralph Cutworth, Emmanuel  Kant, Emmanuel Swedenborg  και πάρα πολοί άλλοι. 

Ένα  ενδιαφέρον  βιβλίο  που το διάβαζα  τακτικά στα νεανικά μου χρόνια είναι:   “conversation with Goethe, (συζητώντας με το Γκαίτε), γραμμένο απ’ τον στενό του φίλο  Έκερμμαν. Πλουσιότατο σε πρωτοπόρες σκέψεις  απ΄ το στόμα ενός μεγάλου θαυμαστή του  αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού. Ξεφυλλίζοντας τέτοια οργανικά  βιβλία, μαθαίνομε  να διακρίνομαι την αλήθεια πιο ξάστερα,  σαν το ήλιο που αστράφτει   καθάριος στους αιθέριους ουρανούς.

Δεν υπάρχει καλύτερος σύντροφος στη ζωή μας  από ένα  μεστωμένο  βιβλίο. Διαβάζοντας  λιγάκι κάθε μέρα, πλουτίζουμε τη γνώση μας με κάτι καινούργιο κάθε μέρα. Πολλές φορές όταν βυθίζομαι σ’ ένα καλό  βιβλίο,  αναβάλλω ακόμα και το φαγητό μου σαν είδος χασομέρια. Εδώ ακριβώς φαίνετε ξεκάθαρα, ότι η ψυχική φροντίδα είναι μεγαλύτερη  σε βάθος  ευτυχία απ’ τη εφήμερη  ηδονιστική μας απόλαυση.

Ήταν κλασσικός  κανόνας  στην  αρχαία Ελλάδα  να τηρούν το μέτρο σ’ όλες τις σωματικές τους ορέξεις και  να αγαπούν τη  φιλοσοφική  συζήτηση και τις καλές τέχνες  περισσότερο. Αυτά ήταν τα  κυριότερα  τους  εφόδια  που συνετέλεσαν στην αξιοθαύμαστη  πολιτιστική και πνευματοδιανοητική τους  άνθηση.

«Plain living and high thinking»  (απλή ζωή και ψηλή σκέψη) έλεγε ο Άγγλος ποιητής, Wordsworth. 

Δεν είχαν  άδικο  οι Ρωμαίοι όταν διαλαλούσαν επιγραμματικά :  «Libri  thesaurus anima»? δηλ. τα βιβλία είναι ο θησαυρός της ψυχής.

Hermanus- Cape Town  

South Africa.

ΠΕΡΙ ΦΙΛΙΑΣ

                                     ΠΕΡΙ ΦΙΛΙΑΣ
                                    του Δημητρη Καραλή

Ειλικρινή φιλία είναι συνήθως καλύτερη εκλογή απ' την συναισθηματική αγάπη για σταθερή δίαιτα' λέει ο στοχαστής  Έλμπερτ Χάμπερτ. Καχυποψία, προκατάληψη, γκρίνια, ζήλια και κατεβασμένα μούτρα είναι συνηθισμένα φαινόμενα με τη συναισθηματική αγάπη. Δολοφονία και αυτοκτονία παραμονεύουν επίσης στη διπλανή γωνιά όταν οι ερωτευμένοι γουργουρίζουν σαν τα  ζευγαρωμένα περιστέρια.

Η συναισθηματική αγάπη ζητάει εγγύηση, απόδειξη, σιγουριά και εξασφάλιση. Αντίθετα η ειλικρινή φιλία δεν απαιτεί καμιά ιδιοκτησία και θέλει να βοηθάει ακόμα κι απ' απόσταση. Δυστυχώς όμως το ίδιο δεν ισχύει με τη συναισθηματική αγάπη. Συνήθως σκοπεύει για προσωπικά οφέλη, και η μονόπλευρη συναισθηματικότητα αντιστρέφετε καμιά φορά σε μίσος και απαιτεί εκδίκηση. Η αγνή φιλία δεν έχει ανάγκη από ανόητους γαμήλιους όρκους και είναι πάντα έτοιμη να παράσχει βοήθεια όποτε κι εάν χρειαστεί.

Η αληθινή φιλία ξεκλειδώνει της ψυχής τα αμπάρια και ανοίγει τον νου και τη ψυχή να μοιραστούν κουράγιο, κατανόηση, συμπόνια και ανθρώπινη ζεστασιά.

Σαν το αναμμένο τζάκι στην ξεροβόρα παγωνιά που κάνει τον βαρύ χειμώνα υποφερτό και τις τρανές νύχτες ευχάριστες και παραμυθένια αξέχαστες. Όποιος δεν είχε αληθινό φίλο στη ζωή του, λέει ο Πλούταρχος, ακούμπησε τον κόσμο τούτο μόνο επιφανειακά. Ο ειλικρινής φίλος είναι σαν το αγνό αγεράκι, που καθαρίζει το αίμα γρηγορότερα και πολλαπλασιάζει τα ερυθρά αιμοσφαίρια με το πλούσιο οξυγόνο του. Χωρίς πραγματικό φίλο στη ζωή, αισθανόμαστε μουδιασμένοι και μοναχικοί ανάμεσα στην πολυθόρυβη και βιαστική ανθρωποθάλασσα. «Μόνο Ο Θεός και τα ζώα μπορούν να ζουν μόνα τους», λέει Ο Αριστοτέλης.

Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος έφτασε νικηφόρα στις Ινδίες, έγραψε στο δάσκαλο και αγαπητό του φίλο Αριστοτέλη. «Στείλε μου κάτι να διαβάσω, του λέει, γιατί ζω εντελώς μόνος με τις σκέψεις μου ανάμεσα σε μεγάλη συρροή άσχετων ανθρώπων χωρίς ψυχικό σύντροφο».

Κι όταν ο Αριστοτέλης έκδωσε τις φιλοσοφικές του θεωρίες ελεύθερα στον κόσμο αργότερα, Ο Μέγας Αλέξανδρος τού 'γραψε λιγάκι πικραμένα. «Τώρα, λέει, όλη η ανθρωπότητα θα γνωρίζει για ότι ήταν πριν λίγο μόνο για σε σένα και για μένα». «Α!... μην ανησυχείς, του απαντάει Ο Αριστοτέλης, οι φιλοσοφικές μελέτες μου εκδόθηκαν και δεν εκδόθηκαν. Διότι κανείς δεν μπορεί να μάθει απ' ένα βιβλίο εάν δεν προετοιμάστηκε ψυχονοητικά από πολύ καιρό πριν».

Ακούμε συχνά ανθρώπους να αισθάνονται ορφανοί, καταθλιπτικοί και απελπισμένοι από τον χαμό του αγαπημένου τους φίλου. Ο αδερφός του Ολλανδού ζωγράφου Vincent van Gogh, έγραψε στην κουνιάδα του μετά τον θάνατο του αδελφού του. Δεν θέλω να ζήσω άλλο πια, λέει, Ο Vincent δεν ήταν μόνο αδερφός μου, αλλά και ο μοναδικός φίλος στον κόσμο τούτο. Πραγματικά Ο Theo πέθανε μετά από λίγο καιρό απ' την μεγάλη θλίψη του.

Τέτοια φιλία συναντάμε σε πολλά κράτη του κόσμου, αλλά στην αρχαία Ελλάδα ήταν καθιερωμένη κοινωνικά στη ζωή τους. Το εκπαιδευτικό τους σύστημα ήταν τέτοιο, που κάθε νέος συνάπτετε στενή φιλία με τον μεγαλύτερό του για να μάθει γράμματα σωστά.

Είχαν μεγάλο πάθος στη ψυχική φιλία που την συνέχιζαν σε όλη τη ζωή τους. Η ξακουστή 'Θηβαία μαχητική φάλαγγα' αποτελούνταν αποκλειστικά από ζευγάρια φίλων που παρέλαυναν μαχόμενοι δίπλα, δίπλα στους πολέμους για να αντλούν κουράγιο αναμεταξύ τους. Τα 'χασε ο Μακεδόνας βασιλιάς Φίλιππος όταν αντίκρισε τους ζευγαρωμένους ηρωικούς Θηβαίους μαχητές στην ξακουστή μάχη της Χερώνιας, «Α! να χαθεί, λέει, όποιος νομίζει πως οι Θηβαίοι μάχονταν αδέξια και άψυχα, αντίθετα μάχονται απίστευτα ηρωικά με το αξιοθαύμαστο πνεύμα της Ελληνικής φιλίας».

 Όταν Ο Αλκιβιάδης και Ο Πελοπίδας τραυματιστήκαν ξεχωριστά σε διαφορετικές μάχες,

 Σωκράτης και  Επαμεινώντας μάχονταν και οι δυο απάνω απ' τά σώματά τους για να σώσει ο καθένας το μονάκριβο φίλο του. Να, τι θα πει δοξασμένα ονόματα φιλίας που  στέκονται αγάλματα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αυτό ήταν το ιδεαλιστικό πνεύμα  ειλικρινούς φιλίας στην αρχαία Ελλάδα που βοηθούσαν ο ένας τον άλλο με το νου και τα χέρια για να τελειοποιήσουν την ψυχή που τους τύλιγε.

Η μόνη αμοιβή για την αρετή, είναι η αρετή, λέει ο Έμερσον, και ο μόνος τρόπος να αποκτήσει φίλο κανείς, είναι να γίνει πρώτα αυτός φίλος. Δεν μπορούμε να μπούμε στο σπίτι του αλλουνού αυθαίρετα για να συνάξουμε εύκολα φιλία χωρίς να 'χουμε παρόμοια νοητική χημεία. Όταν υπάρχει νοητική διαφορά, οι ψυχές μας φεύγουν γρήγορα ανήμπορες να κοιταχθούμε καλά, καλά στα μάτια. Μόνο όταν οι σκέψεις μας ωριμάσουν στο ίδιο επίπεδο, τότε μόνο σμίγουν ακαριαία σαν το νερό με το νερό, τον αγέρα τον αγέρα και τον  αιθέρας με τον  αιθέρα.

Συχνά οι αναπτυσσόμενες ψυχές προχωράνε μπροστά και καθιστάτε δύσκολο να επικοινωνήσουν αργότερα με όσους παρέμειναν πιο πίσω. Αλλάζουν εντελώς οι νοητικοί μηχανισμοί σαν τον μεταξοσκώληκα που μεταμορφώνετε από ερπετό σε αλαφροπετούμενη πεταλούδα. Στο δημοτικό σχολειό αρκούμασταν με δωράκια από ρόδα, κυδώνια και αχλάδια με τους φίλους μας. Μεγαλώνοντας όμως αλλάξανε και οι νοητικές μας προτιμήσεις. -Αλλά ποτέ δεν πρέπει να στεναχωριόμαστε για τον προσωρινό μας χωρισμό, αλλά να λέμε πάντα ήρεμα. Α!... παλιόφιλε, αν και χωρίζομαι νοητικά σήμερα, ας μην ανησυχούμε τόσο πολύ, διότι μπορεί να ξανασυναντηθούμε μελλοντικά σε ψηλότερη νοητική πλατφόρμα για να ανταλλάξομε πάλι πιο αξιόλογα διανοητικά δώρα αναμεταξύ μας.
Χερμάνους
Νότια Αφρική